Sàn giao dịch hàng hóa là gì? Cách thức hoạt động và các loại hình sàn giao dịch hàng hóa.

Sàn giao dịch hàng hóa là gì?

Sàn giao dịch hàng hóa là một thực thể pháp lý xác định và thực thi các quy tắc và thủ tục giao dịch các hợp đồng hàng hóa tiêu chuẩn và các sản phẩm đầu tư liên quan. Sàn giao dịch hàng hóa cũng đề cập đến trung tâm vật lý nơi diễn ra hoạt động giao dịch. Thị trường hàng hóa rất lớn, với giá trị danh nghĩa ước tính khoảng 131 nghìn tỷ đô la vào năm 2024.

Các nhà giao dịch hiếm khi giao nhận bất kỳ hàng hóa vật chất nào thông qua sàn giao dịch hàng hóa. Thay vào đó, họ giao dịch các hợp đồng tương lai, trong đó các bên đồng ý mua hoặc bán một lượng hàng hóa cụ thể với giá đã thỏa thuận, bất kể giá hiện tại của nó trên thị trường là bao nhiêu vào một ngày hết hạn đã được xác định trước. Hợp đồng tương lai hàng hóa được giao dịch nhiều nhất là dầu thô.

Hiện nay có nhiều loại sàn giao dịch hàng hóa hiện đại, bao gồm sàn giao dịch kim loại, nhiên liệu và hàng hóa nông sản.

Hiểu về các sàn giao dịch hàng hóa

Sàn giao dịch hàng hóa là nơi trung tâm diễn ra hoạt động giao dịch hàng hóa. Thị trường hàng hóa ở Mỹ bắt đầu với việc giao dịch các sản phẩm nông nghiệp như ngô, gia súc, lúa mì và lợn vào thế kỷ 19.

Chicago từng là trung tâm chính cho loại hình giao dịch này, nhờ vị trí địa lý gần vùng nông nghiệp trù phú và là điểm trung chuyển quan trọng theo hướng đông-tây với hệ thống đường sắt thuận tiện. Thị trường hàng hóa hiện đại giao dịch nhiều loại hình đầu tư và thường được sử dụng bởi nhiều nhà đầu tư khác nhau, từ các nhà sản xuất hàng hóa đến các nhà đầu cơ.

Hai trong số những sàn giao dịch hàng hóa nổi tiếng nhất tại Hoa Kỳ là  Tập đoàn Chicago Mercantile Exchange (CME) và Sàn giao dịch New York Mercantile Exchange (NYMEX). CME Group là thị trường phái sinh hàng đầu và đa dạng nhất thế giới, trong khi NYMEX là một phần của CME Group.

Sàn giao dịch hàng hóa nổi tiếng nhất ở châu Âu là Sàn giao dịch Liên lục địa (ICE). Tương tự như CME và NYMEX, ICE là một sàn giao dịch hàng hóa điện tử không có sàn giao dịch vật lý. Trong môi trường cạnh tranh về giá cả, các sàn giao dịch điện tử ngày càng phổ biến hơn.

Sàn giao dịch hàng hóa vật chất duy nhất còn lại ở châu Âu là Sàn giao dịch kim loại Luân Đôn (LME). LME là trung tâm giao dịch kim loại công nghiệp của thế giới – hầu hết các giao dịch kim loại màu trên thế giới đều được thực hiện tại đây.

Các loại hàng hóa

Hàng hóa là một loại hàng hóa cơ bản có thể thay thế cho các hàng hóa khác cùng loại. Chúng thường được sử dụng trong sản xuất hàng hóa và dịch vụ.

Có thể chúng ta không nhận ra điều đó, nhưng hàng hóa đóng một vai trò rất quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Hãy nghĩ đến bông vải dùng để may quần áo bạn mặc, gỗ dùng để làm khung nhà bạn, hoặc thậm chí là kim loại trong các thiết bị điện tử của bạn.

Dưới đây là danh sách một số mặt hàng được giao dịch nhiều nhất trên thế giới.

• Dầu thô: Là một trong những mặt hàng quan trọng nhất trên thế giới, dầu thô là sản phẩm dầu mỏ chưa tinh chế, có nguồn gốc tự nhiên. Nó được sử dụng để sản xuất nhiều sản phẩm khác nhau, bao gồm xăng và hóa dầu. Giá dầu thô thường được báo cáo tại Mỹ dựa trên giá hợp đồng tương lai NYMEX. Hợp đồng được tính theo 1.000 thùng và giao dịch bằng đô la Mỹ/thùng. Ngày làm việc thứ ba trước ngày 25 của tháng trước tháng giao hàng là ngày giao dịch cuối cùng của dầu thô.
• Vàng: Đây là một trong những kim loại quý được giao dịch rộng rãi nhất trên thế giới. Trong khi các nhà đầu tư có thể mua và bán vàng vật chất, các nhà giao dịch thường giao dịch hợp đồng tương lai vàng trên các sàn giao dịch hàng hóa. Hợp đồng thường có khối lượng 100 ounce troy và được định giá bằng đô la Mỹ trên mỗi ounce troy. Ngày giao dịch cuối cùng của vàng là ngày làm việc thứ ba cuối cùng của tháng giao hàng.
• Gỗ xẻ: Ngành này có hai sản phẩm chính dành cho người tiêu dùng cuối cùng – gỗ mềm và gỗ cứng. Gỗ mềm chủ yếu được sử dụng trong xây dựng, trong khi gỗ cứng được sử dụng trong sản xuất ván sàn và đồ nội thất, cũng như để làm ván và tủ. Kích thước hợp đồng đối với gỗ xẻ thường là 27.500 feet ván và được giao dịch bằng đô la Mỹ trên mỗi pound. Ngày làm việc ngay trước ngày thứ 16 của tháng hợp đồng là ngày giao dịch cuối cùng đối với gỗ xẻ.
• Khí tự nhiên: Loại hàng hóa này được sử dụng để sưởi ấm nhà cửa, hỗ trợ sản xuất điện và cũng có nhiều ứng dụng khác trong ngành công nghiệp và thương mại. Hợp đồng khí tự nhiên được bán theo đơn vị 10.000 triệu đơn vị nhiệt Anh (mmBtu). Tất cả các hợp đồng đều được giao dịch bằng đô la Mỹ trên mỗi mmBtu. Ngày giao dịch cuối cùng trong tháng đối với khí tự nhiên là ba ngày làm việc trước ngày đầu tiên của tháng giao hàng.
• Bông: Bông là loại sợi được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới. Sợi bông được thu gom và se thành sợi và các loại vải khác để may quần áo và các đồ dùng gia đình. Hợp đồng bông có khối lượng giao dịch là 50.000 pound, và được tính bằng đô la Mỹ trên mỗi pound. Ngày giao dịch cuối cùng của bông là 17 ngày làm việc kể từ cuối tháng giao ngay.

Các mặt hàng khác được giao dịch trên các sàn giao dịch hàng hóa bao gồm bạc, bạch kim, gạo, đường, nước cam, yến mạch, gia súc, ngô, đồng, ca cao, đậu nành và cà phê. Tuy nhiên, đây không phải là danh sách đầy đủ những gì bạn có thể tìm thấy trên một sàn giao dịch.

Tóm lại

Sàn giao dịch hàng hóa là nơi diễn ra hoạt động giao dịch các mặt hàng vật chất, còn được gọi là hàng hóa. Giá cả của các mặt hàng này thường có thể tác động đến thị trường theo một hướng nhất định, đặc biệt là với các mặt hàng được giao dịch nhiều như dầu và vàng. Các mặt hàng khác như thực phẩm có thể không quyết định hướng đi của thị trường nhưng lại có ảnh hưởng lớn đến giá cả và tâm lý người tiêu dùng.

Bạn muốn tìm hiểu thị trường hàng hóa phái sinh nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu?

Hãy theo dõi chuyên mục Kiến thức hàng hóa tại eutrade.vn để cập nhật thêm các bài viết dễ hiểu, thực tế và bài bản về hàng hóa, giao dịch phái sinh và tư duy đầu tư đúng ngay từ đầu.