Facebbook
Tiktok
Youtube
Zalo
Linkedin
Investment community
Instagram
Ngành công nghiệp dầu khí là một phần quan trọng của nền kinh tế toàn cầu, tạo ra doanh thu hàng nghìn tỷ đô la. Dầu mỏ rất cần thiết cho giao thông vận tải, sản xuất điện và công nghiệp, khiến ngành công nghiệp này trở nên thiết yếu đối với cuộc sống hàng ngày và hoạt động kinh tế. Ngành này được chia thành ba phân khúc chính: thượng nguồn (thăm dò và khai thác), trung nguồn (vận chuyển và lưu trữ) và hạ nguồn (lọc dầu và phân phối). Ngành công nghiệp này cũng sử dụng các thuật ngữ và số liệu chuyên ngành, mà bài viết này sẽ đi sâu vào tìm hiểu để giúp bạn hiểu rõ hơn về hoạt động và tác động của nó.
Tìm hiểu về Hydrocarbon trong ngành Dầu khí
Hydrocarbon cấu thành nên dầu thô và khí tự nhiên, là những chất tự nhiên được tìm thấy trong đá ở lớp vỏ Trái đất. Những nguyên liệu hữu cơ này được tạo ra do sự nén ép các tàn tích của thực vật và động vật trong các loại đá trầm tích như đá sa thạch, đá vôi và đá phiến.
Đá trầm tích là sản phẩm của quá trình lắng đọng trong các đại dương cổ đại và các vùng nước khác. Khi các lớp trầm tích được lắng đọng trên đáy đại dương, tàn tích phân hủy của thực vật và động vật được tích hợp vào đá hình thành. Vật chất hữu cơ cuối cùng biến đổi thành dầu khí sau khi tiếp xúc với nhiệt độ và áp suất cụ thể sâu trong lớp vỏ Trái đất.
Dầu và khí có mật độ thấp hơn nước, vì vậy chúng di chuyển qua các lớp đá trầm tích xốp lên bề mặt trái đất. Khi các hydrocarbon bị giữ lại bên dưới lớp đá chắn ít xốp hơn, một mỏ dầu khí được hình thành. Những mỏ dầu khí này chính là nguồn cung cấp dầu thô và khí tự nhiên của chúng ta.
Hydrocarbon được đưa lên bề mặt bằng cách khoan xuyên qua lớp đá chắn và vào tầng chứa. Khi mũi khoan chạm đến tầng chứa, một giếng dầu hoặc khí có thể được xây dựng và hydrocarbon có thể được bơm lên bề mặt. Khi hoạt động khoan không tìm thấy trữ lượng hydrocarbon có giá trị thương mại, giếng đó được phân loại là giếng khô , thường được bịt kín và bỏ hoang.
Ghi chú
Các hydrocarbon bị mắc kẹt trong các tầng đá như đá phiến dầu có thể được khai thác bằng cách bơm chất lỏng áp suất cao vào lòng đất và làm nứt vỡ đá, một quá trình được gọi là “khai thác khí đá phiến” (fracking).
Các phân khúc của ngành công nghiệp dầu khí: Khai thác, vận chuyển và phân phối.
Ngành công nghiệp dầu khí được chia thành ba phân khúc chính: thượng nguồn, trung nguồn và hạ nguồn.
Lĩnh vực thượng nguồn: Thăm dò và khai thác
Ngành kinh doanh thượng nguồn bao gồm các công ty tham gia vào hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí. Đây là những công ty tìm kiếm trên toàn thế giới các mỏ nguyên liệu thô và sau đó khoan để khai thác chúng. Các công ty này thường được gọi là “E&P”, viết tắt của “thăm dò và khai thác“.
Phân khúc thượng nguồn có đặc điểm là rủi ro cao, vốn đầu tư lớn và thời gian kéo dài do cần thời gian để xác định vị trí và khoan, cũng như đòi hỏi công nghệ cao. Hầu như tất cả các khoản mục trong dòng tiền và báo cáo thu nhập của các công ty thăm dò và khai thác dầu khí đều liên quan trực tiếp đến sản xuất dầu khí.
Các công ty thăm dò và khai thác dầu khí thường không sở hữu thiết bị khoan riêng hoặc thuê nhân viên vận hành giàn khoan. Thay vào đó, họ thuê các công ty khoan hợp đồng để khoan giếng cho họ, và các công ty khoan hợp đồng thường tính phí dịch vụ dựa trên thời gian họ làm việc cho công ty thăm dò và khai thác dầu khí.
Các công ty khoan dầu không tạo ra doanh thu gắn liền trực tiếp với sản xuất dầu khí, như trường hợp của các công ty thăm dò và khai thác (E&P). Sau khi giếng được khoan, nhiều hoạt động khác nhau sẽ được thực hiện để tạo ra và duy trì sản lượng của giếng theo thời gian. Các hoạt động này được gọi là dịch vụ giếng khoan và có thể bao gồm ghi nhật ký giếng, trám xi măng, lắp ống chống, đục lỗ, nứt vỡ thủy lực và bảo trì. Do đó, khoan dầu và dịch vụ giếng khoan đại diện cho hai hoạt động kinh doanh khác nhau trong ngành công nghiệp dầu khí.
Quan trọng
Các công ty thăm dò và khai thác dầu khí thường được định giá dựa trên trữ lượng dầu khí của họ; những nguồn tài nguyên chưa được khai thác này là chìa khóa cho lợi nhuận tương lai của họ.
Lĩnh vực trung nguồn: Vận chuyển và lưu trữ
Các doanh nghiệp trung nguồn tập trung vào vận chuyển. Họ chịu trách nhiệm vận chuyển nguyên liệu thô đã khai thác đến các nhà máy lọc dầu để chế biến dầu khí. Các công ty trung nguồn hoạt động chủ yếu thông qua vận tải đường biển, vận tải đường bộ, đường ống và lưu trữ nguyên liệu thô.
Phân khúc trung nguồn cũng có đặc điểm là quy định chặt chẽ, đặc biệt là về vận chuyển qua đường ống, và rủi ro vốn thấp. Phân khúc này cũng phụ thuộc vào sự thành công của các công ty thượng nguồn.
Lĩnh vực hạ nguồn: Lọc dầu và phân phối
Các doanh nghiệp hạ nguồn bao gồm các nhà máy lọc dầu và trạm xăng. Nhà máy lọc dầu là nơi các công ty chịu trách nhiệm loại bỏ tạp chất và chuyển đổi dầu khí thành các sản phẩm phục vụ người tiêu dùng, chẳng hạn như xăng, nhiên liệu máy bay, dầu sưởi và nhựa đường. Trạm xăng là nơi người tiêu dùng đổ xăng.
Đo lường sản lượng dầu mỏ: Các chỉ số và quy ước chính
Các công ty thăm dò và khai thác dầu khí đo lường sản lượng dầu bằng thùng. Một thùng, thường được viết tắt là bbl, tương đương với 42 gallon Mỹ. Các công ty thường mô tả sản lượng theo đơn vị bbl mỗi ngày hoặc bbl mỗi quý.
Một phương pháp phổ biến trong ngành công nghiệp dầu khí là sử dụng tiền tố “M” để chỉ 1.000 và tiền tố “MM” để chỉ 1 triệu. Do đó, 1.000 thùng thường được ký hiệu là Mbbl, và 1 triệu thùng được ký hiệu là MMbbl. Ví dụ, khi một công ty thăm dò và khai thác báo cáo sản lượng 7 Mbbl mỗi ngày, điều đó có nghĩa là 7.000 thùng dầu mỗi ngày.
Cũng giống như hoạt động khoan dầu khí, nhiều công ty niêm yết công khai tham gia vào hoạt động dịch vụ giếng khoan. Doanh thu của các công ty dịch vụ gắn liền với mức độ hoạt động trong ngành công nghiệp dầu khí. Số lượng giàn khoan và tỷ lệ sử dụng giàn khoan là những chỉ số cho thấy mức độ hoạt động đang diễn ra tại Hoa Kỳ vào bất kỳ thời điểm nào.
Đo lường sản lượng khí đốt tự nhiên: Các chỉ số và quy ước chính
Sản lượng khí tự nhiên được mô tả bằng đơn vị feet khối. Tương tự như quy ước đối với dầu mỏ, thuật ngữ Mmcf có nghĩa là 1 triệu feet khối khí. Bcf có nghĩa là 1 tỷ feet khối, và Tcf đại diện cho 1 nghìn tỷ feet khối.
Cần lưu ý rằng hợp đồng tương lai khí đốt tự nhiên được giao dịch trên sàn giao dịch tương lai CME Group nhưng không được đo bằng feet khối. Thay vào đó, hợp đồng tương lai dựa trên 1 triệu đơn vị nhiệt Anh (MMBtu), tương đương khoảng 1.000 feet khối khí đốt.
Các công ty thăm dò và khai thác dầu khí thường mô tả sản lượng của họ bằng đơn vị thùng dầu tương đương (BOE). Để tính toán BOE, các công ty thường chuyển đổi sản lượng khí đốt thành sản lượng dầu tương đương. Một BOE có năng lượng tương đương với 6.000 feet khối khí đốt, hoặc xấp xỉ một thùng dầu tương đương với sáu triệu feet khối khí đốt (Mcf).
Lượng dầu có thể được chuyển đổi tương tự thành lượng khí, và các nhà sản xuất khí thường đề cập đến sản lượng theo quy đổi khí bằng thuật ngữ Mcfe.
Các công ty thăm dò và khai thác (E&P) báo cáo trữ lượng dầu khí của họ – lượng dầu khí mà họ sở hữu vẫn còn nằm trong lòng đất – bằng cùng một đơn vị thùng (bbl) và triệu feet khối (mcf). Trữ lượng thường được sử dụng để định giá các công ty E&P và đưa ra dự đoán về doanh thu và lợi nhuận của họ. Các công ty dầu khí niêm yết công khai được yêu cầu công bố số lượng trữ lượng dầu khí đã được chứng minh như thông tin bổ sung nhưng không phải là một phần của báo cáo tài chính.
Dĩ nhiên, trữ lượng mới là nguồn doanh thu thiết yếu trong tương lai, vì vậy các công ty thăm dò và khai thác (E&P) dành rất nhiều thời gian và tiền bạc để tìm kiếm các mỏ chưa được khai thác. Nếu một công ty E&P ngừng thăm dò, họ sẽ chỉ còn một lượng trữ lượng hữu hạn và lượng dầu khí ngày càng cạn kiệt. Doanh thu chắc chắn sẽ giảm theo thời gian. Tóm lại, các công ty E&P chỉ có thể duy trì hoặc tăng doanh thu bằng cách mua lại hoặc tìm kiếm các trữ lượng mới.
Công ty dầu khí tích hợp là gì?
Một công ty dầu khí tích hợp tham gia vào hai hoặc nhiều giai đoạn của quá trình sản xuất dầu khí (ví dụ: cả thượng nguồn và hạ nguồn). Nhiều công ty dầu khí lớn nhất và có ảnh hưởng nhất thế giới hiện nay là các công ty dầu khí tích hợp, có các bộ phận riêng biệt cho từng giai đoạn. Là một công ty tích hợp cho phép kiểm soát hoàn toàn và nâng cao hiệu quả. Nó cũng cung cấp nhiều nguồn doanh thu và sự đa dạng hóa. Tuy nhiên, do chi phí vốn rất cao liên quan đến thăm dò và lọc dầu, rào cản gia nhập thị trường rất cao đối với các đối thủ cạnh tranh mới.
Những quốc gia nào sản xuất nhiều dầu khí nhất?
Tính đến năm 2024, Hoa Kỳ là nhà sản xuất dầu thô ròng lớn nhất thế giới, tiếp theo là Ả Rập Xê Út, Nga, Canada và Trung Quốc. Về sản lượng khí đốt tự nhiên, năm quốc gia hàng đầu bao gồm Hoa Kỳ, Nga, Iran, Trung Quốc và Canada .
Ba yếu tố P quan trọng của trữ lượng dầu mỏ là gì?
Trữ lượng đề cập đến các mỏ dầu thô hoặc khí đốt tự nhiên vẫn còn nằm dưới lòng đất và chưa được khai thác. Ba chữ “P” trong trữ lượng đề cập đến “proven (đã được chứng minh)“, “probable (có khả năng)” và “possible (có thể)”. Chúng tương ứng với xác suất khoan thành công tại các mỏ đó. Ngành công nghiệp dầu khí đánh giá trữ lượng đã được chứng minh có độ chắc chắn 90% sẽ được khai thác (còn gọi là P90). Ngành này đánh giá trữ lượng có khả năng có thể khai thác có độ chắc chắn 50% (P50), và trữ lượng có thể chỉ có độ chắc chắn 10% (P10) sẽ thực sự được khai thác.
Cần bằng đại học nào để làm việc trong ngành dầu khí?
Ngành công nghiệp dầu khí cần nhiều người có bằng cấp . Các lĩnh vực đào tạo bao gồm kỹ thuật dầu khí, kỹ thuật cơ khí, kỹ thuật hóa học và địa chất dầu khí. Các công ty cũng tuyển dụng những người tốt nghiệp chuyên ngành toán học, vật lý và kỹ thuật xây dựng.
Tóm lại
Ngành công nghiệp dầu khí toàn cầu trị giá hàng nghìn tỷ đô la đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với nền kinh tế thế giới. Phân khúc thượng nguồn tiềm ẩn nhiều rủi ro và đòi hỏi đầu tư lớn. Các công ty thăm dò và khai thác hydrocarbon bằng các phương pháp như fracking, đồng thời cũng định hình các hoạt động trong ngành. Việc hiểu rõ các chỉ số và thước đo sản lượng là rất quan trọng đối với các bên liên quan để đánh giá hiệu suất, lập kế hoạch đầu tư và đánh giá động lực cung cầu trong toàn ngành năng lượng.
Bạn muốn bắt đầu tìm hiểu thị trường hàng hóa phái sinh, chiến lược đầu tư Xăng dầu hiệu quả, nhưng chưa biết nên học từ đâu?
Hãy theo dõi chuyên mục Kiến thức hàng hóa tại eutrade.vn để cập nhật thêm các bài viết dễ hiểu, thực tế và bài bản về hàng hóa, giao dịch phái sinh và tư duy đầu tư đúng ngay từ đầu.
