Tin vui cho gạo Việt Nam: Khách hàng lớn nhất sắp nhập khẩu lượng gạo cao kỷ lục 4,8 triệu tấn

“Trước những áp lực này, nhiều khả năng khối lượng nhập khẩu sẽ đạt khoảng 4,8 triệu tấn hoặc cao hơn trong năm nay,” Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Arnel V. de Mesa cho biết trong cuộc trao đổi với báo chí hôm thứ Ba (22/4).

Ông cho biết chương trình gạo của DA đã điều chỉnh dự báo nhập khẩu từ mức ban đầu 4 triệu tấn lên mức đảm bảo dự trữ đủ dùng trong 85 ngày vào cuối năm (tiêu chuẩn an ninh lương thực mà cơ quan này đang áp dụng).

Theo Cục Công nghiệp Thực vật, trong quý I, Philippines đã nhập khẩu 1,29 triệu tấn gạo, tăng 40,17% so với cùng kỳ năm trước (917.855 tấn) và cao hơn 71,54% so với dự báo trước đó của DA là 750.000 tấn.

Ba cú sốc đe dọa sản lượng gạo Philippines

DA cho biết nhu cầu nhập khẩu gia tăng nhằm ổn định nguồn cung và giá cả trong nước, trong bối cảnh sản lượng gạo năm nay được dự báo suy giảm.

Ông de Mesa nhận định: “Áp lực đang gia tăng khi vụ gieo trồng sắp tới có thể đối mặt với ba cú sốc lớn”, bao gồm giá dầu tăng cao, chi phí phân bón leo thang và nguy cơ El Niño.

Cơ quan Khí tượng, Địa vật lý và Thiên văn Philippines (PAGASA) gần đây đã phát cảnh báo El Niño, cho biết hiện tượng này có thể hình thành trong những tháng tới, sớm nhất từ tháng Sáu, với điều kiện khô hạn hơn bình thường và ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp.

Theo ông de Mesa, giá nhiên liệu tăng sẽ kéo theo chi phí chuẩn bị đất và vận hành nông trại, trong khi giá phân bón hiện dao động quanh mức 2.500–2.800 peso/bao.

Trước đó, DA đã hạ dự báo sản lượng lúa  năm 2026 xuống còn 19,87 triệu tấn, so với mục tiêu ban đầu 20,28 triệu tấn, sau khi ghi nhận số liệu quý I thấp hơn kỳ vọng.

Cơ quan Thống kê Philippines cho biết sản lượng lúa quý I có thể giảm 6,9%, xuống còn 4,37 triệu tấn so với mức 4,7 triệu tấn cùng kỳ năm ngoái.

“Con số 19,87 triệu tấn vẫn có thể giảm thêm nếu giá phân bón tăng lên khoảng 3.500 peso/bao và giá dầu leo lên mức 150–190 peso,” ông Mesa cảnh báo

Trong trường hợp sản lượng giảm xuống khoảng 18,8 triệu tấn, đây sẽ là mức thấp nhất kể từ năm 2016, khi sản lượng ghi nhận ở mức 17,62 triệu tấn.

DA cho biết đang theo dõi sát tác động của El Niño, yếu tố có thể khiến sản lượng sụt giảm mạnh hơn trong các tháng tới.

Theo ông de Mesa, rủi ro lớn nhất tập trung vào vụ mùa thứ hai, khi mức giảm sản lượng có thể rất đáng kể.

“Đối với vụ mùa thứ hai, kịch bản tốt nhất là sản lượng giảm 20%, trong khi kịch bản xấu nhất có thể lên tới 50%,” ông cho biết.

“Sản lượng dự kiến của vụ này khoảng 10–11 triệu tấn. Nếu giảm 20% tương đương mất 1–2 triệu tấn; trong kịch bản xấu nhất, thiệt hại có thể lên tới 5 triệu tấn.”

Trong bối cảnh đó, DA đang thúc đẩy sử dụng phân bón sinh học như một giải pháp thay thế nhằm giảm chi phí đầu vào.

Ông de Mesa cho biết: “Nhiều nông dân đã áp dụng các loại phân bón sinh học, giúp giảm nhu cầu sử dụng phân bón vô cơ từ 20% đến 50%.”