Giá dầu thế giới tăng sốc vì khủng hoảng nguồn cung

Việc giá dầu thô toàn cầu vượt mốc 100 USD/thùng kể từ khi căng thẳng Mỹ – Iran leo thang đang tạo ra làn sóng tăng giá nhiên liệu trên phạm vi toàn cầu.

Trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn đóng cửa và lưu lượng tàu vận tải chỉ duy trì ở mức rất thấp, thị trường năng lượng thế giới tiếp tục chịu áp lực lớn do gián đoạn nguồn cung dầu thô và LNG từ Trung Đông.

Nhiều chuyên gia nhận định cuộc khủng hoảng hiện chưa có dấu hiệu sớm kết thúc, khiến các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng phải đối mặt với áp lực lạm phát ngày càng lớn.

Tại Ấn Độ, chi phí nhập khẩu dầu tăng mạnh đã buộc chính phủ và các doanh nghiệp dầu khí phải điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu. Theo Bộ Dầu mỏ Ấn Độ, trước đợt tăng giá gần nhất, các công ty kinh doanh nhiên liệu nước này đang chịu khoản lỗ khoảng 1.000 crore rupee mỗi ngày.

Dù Chính phủ Ấn Độ đã giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và dầu diesel nhằm giảm áp lực cho người dân, giá nhiên liệu vẫn liên tiếp được điều chỉnh tăng. Kể từ cuối tuần trước, giá xăng và dầu diesel đã tăng hai lần, với tổng mức tăng gần 4 rupee/lít.

Giá xăng dầu tăng mạnh tại nhiều nền kinh tế lớn

Theo giới phân tích, nếu nguồn cung dầu Brent và dầu WTI tiếp tục bị gián đoạn trong thời gian tới, giá nhiên liệu toàn cầu có thể còn tăng thêm.

Tuy nhiên, nhiều quốc gia đang lựa chọn chiến lược điều chỉnh giá từng bước nhằm tránh tạo cú sốc lạm phát quá lớn đối với nền kinh tế.

Tính đến hiện tại, mức tăng giá xăng dầu tại Ấn Độ vẫn thấp hơn đáng kể so với nhiều nền kinh tế lớn khác. Trong khi giá nhiên liệu tại Ấn Độ tăng khoảng 4%, nhiều quốc gia đã ghi nhận mức tăng hai chữ số.

Các nền kinh tế mới nổi phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng và vận tải từ Tây Á đang chịu ảnh hưởng mạnh nhất. Tại Myanmar, Malaysia, Pakistan và UAE, giá xăng đã tăng hơn 50% so với thời điểm trước khi xung đột bùng phát.

Giá dầu diesel thậm chí còn tăng nhanh hơn do tác động trực tiếp từ hoạt động vận tải và thương mại quốc tế. Pakistan ghi nhận giá xăng tăng khoảng 55%, Malaysia tăng 56% và UAE tăng gần 52%.

Theo đánh giá từ Edu Trade, thị trường năng lượng toàn cầu hiện đang phản ứng rất nhạy cảm trước mọi biến động liên quan tới eo biển Hormuz — tuyến vận tải chiến lược của dầu Brent, LNG và xăng pha chế toàn cầu.

Mỹ, châu Âu và châu Á đồng loạt chịu áp lực lạm phát năng lượng

Tại Mỹ, nơi giá nhiên liệu phản ứng nhanh với biến động dầu thô do thuế thấp hơn, giá xăng đã tăng gần 45%, còn dầu diesel tăng khoảng 48%.

Trong khi đó, châu Âu dù có mức thuế nhiên liệu cao vẫn ghi nhận đà tăng mạnh. Giá xăng tại Anh tăng khoảng 19% và dầu diesel tăng 34%. Đức ghi nhận mức tăng lần lượt gần 14% và 20%, còn Pháp tăng khoảng 21% đối với xăng và 31% với dầu diesel.

Ở khu vực châu Á, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore kiểm soát giá xăng tốt hơn khi mức tăng vẫn dưới 20%. Tuy nhiên, giá dầu diesel tại Singapore đã tăng gần 65% do nhu cầu vận tải và logistics tăng cao.

Theo Edu Trade, diễn biến hiện tại cho thấy thị trường dầu mỏ và nhóm hàng hóa năng lượng đang bước vào giai đoạn biến động mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022.

Ấn Độ duy trì chiến lược tăng giá nhiên liệu từng bước

Tại Ấn Độ, các doanh nghiệp dầu khí quốc doanh — chiếm gần 90% thị phần bán lẻ nhiên liệu — đã giữ giá xăng dầu gần như ổn định từ cuối tháng 2 đến giữa tháng 5/2026.

Trong thời gian này, các doanh nghiệp chủ động gánh phần lớn chi phí phát sinh do giá dầu thô tăng cao tại các nhà máy lọc dầu.

Đợt điều chỉnh gần nhất với mức tăng 3,91 rupee/lít đối với cả xăng và dầu diesel được xem là lần tăng giá đầu tiên trong gần bốn năm qua.

Giới chuyên gia cho rằng nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài và hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz chưa được khôi phục hoàn toàn, giá dầu WTI, dầu Brent và nhiên liệu thành phẩm có thể còn tiếp tục duy trì ở mức cao trong quý III năm nay.