Các phong cách giao dịch hàng hóa phái sinh người mới cần biết

Khi tìm hiểu thị trường hàng hóa phái sinh, người mới thường bắt gặp nhiều cách giao dịch khác nhau. Việc nắm được các phong cách giao dịch phổ biến giúp bạn hình dung rõ hơn về thời gian nắm giữ vị thế, cách theo dõi thị trường và mức độ rủi ro cần cân nhắc.

Phong cách giao dịch là gì?

Phong cách giao dịch là cách một người tổ chức hoạt động giao dịch dựa trên thời gian nắm giữ vị thế, tần suất ra quyết định và cách phản ứng trước biến động giá.

Trong thị trường hàng hóa phái sinh, một người có thể mở và đóng vị thế trong vài phút, trong ngày hoặc duy trì vị thế trong nhiều tuần, nhiều tháng. Mỗi cách tiếp cận sẽ yêu cầu quỹ thời gian, kiến thức và khả năng kiểm soát rủi ro khác nhau.

Phong cách giao dịch không nói lên một phương pháp nào có thể phù hợp với tất cả mọi người. Đây chỉ là khung tham chiếu để người tham gia xác định mình muốn giao dịch trong khoảng thời gian nào và cần chuẩn bị ra sao.

Phong cách giao dịch khác gì với chiến lược giao dịch?

Phong cách giao dịch tập trung vào “cách bạn giao dịch”, còn chiến lược giao dịch tập trung vào “lý do và điều kiện để bạn vào hoặc thoát lệnh”.

Ví dụ, Day Trading là một phong cách vì vị thế thường được mở và đóng trong cùng ngày. Trong phong cách này, người giao dịch có thể sử dụng chiến lược theo xu hướng, chiến lược điểm phá vỡ hoặc chiến lược kết hợp vùng hỗ trợ và kháng cự.

Có thể hiểu đơn giản:

• Phong cách giao dịch: giao dịch trong ngày, theo nhịp giá hoặc theo vị thế dài hơn.
• Chiến lược giao dịch: theo xu hướng, theo điểm phá vỡ, theo mùa vụ hoặc Spread Trading.
• Quản trị rủi ro: xác định khối lượng, mức dừng lỗ và mức vốn có thể chấp nhận.

Các phong cách giao dịch phổ biến trong thị trường hàng hóa phái sinh

Mỗi phong cách dưới đây có thời gian nắm giữ và cách theo dõi thị trường khác nhau. Hãy cùng xem từng phong cách qua những đặc điểm dễ nhận biết.

Scalping – Giao dịch trong thời gian rất ngắn

Scalping là hình thức giao dịch trong thời gian rất ngắn. Người giao dịch có thể mở và đóng vị thế trong vài phút hoặc trong một khoảng thời gian ngắn của phiên giao dịch.

Mục tiêu của Scalping thường là tìm kiếm những biến động giá nhỏ. Vì thời gian nắm giữ ngắn, người giao dịch cần theo dõi thị trường liên tục, phản ứng nhanh và tuân thủ kỷ luật đã đặt ra.

Chiến lược giao dịch Scalping có thể dựa trên biến động giá trong ngắn hạn, điểm phá vỡ hoặc những tín hiệu kỹ thuật nhất định. Tuy nhiên, tần suất giao dịch cao có thể làm phát sinh nhiều chi phí giao dịch. Người mới không nên chỉ nhìn vào tốc độ vào lệnh mà bỏ qua yêu cầu về kỹ năng, tâm lý và quản trị rủi ro.

Day Trading – Giao dịch trong ngày

Day Trading là phong cách mở và đóng vị thế trong cùng một ngày giao dịch. Người theo phong cách này thường không duy trì vị thế sang phiên kế tiếp, nhưng cách thực hiện cụ thể còn tùy vào sản phẩm và quy định giao dịch liên quan.

Day Trading phù hợp hơn với người có thể dành thời gian theo dõi thị trường trong phiên. Họ thường quan tâm đến diễn biến giá trong ngày, tin tức có thể tác động đến hàng hóa và các vùng giá quan trọng.

Ví dụ, một người theo dõi hợp đồng dầu thô có thể quan sát xu hướng giá trong phiên, chờ tín hiệu phá vỡ vùng giá đã xác định rồi mới cân nhắc hành động. Đây chỉ là ví dụ về cách tiếp cận, không phải khuyến nghị giao dịch.

Swing Trading – Giao dịch theo nhịp giá

Swing Trading là phong cách tìm kiếm những nhịp tăng hoặc giảm kéo dài từ vài phiên đến một khoảng thời gian lâu hơn. Thay vì theo dõi từng biến động nhỏ, người giao dịch tập trung vào các nhịp vận động rõ hơn của thị trường.

Người theo Swing Trading thường kết hợp phân tích xu hướng, vùng hỗ trợ – kháng cự và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến cung cầu hàng hóa. Phong cách này cần ít thời gian theo dõi liên tục hơn Scalping hoặc Day Trading, nhưng vẫn đòi hỏi khả năng quản lý vị thế khi thị trường biến động ngược dự kiến.

Một điểm cần lưu ý là thời gian nắm giữ càng dài thì vị thế càng có thể chịu tác động bởi nhiều thông tin mới. Vì vậy, việc xác định trước điều kiện thoát lệnh và mức rủi ro có thể chấp nhận là rất quan trọng.

Position Trading – Giao dịch theo vị thế

Position Trading là phong cách duy trì vị thế trong thời gian dài hơn, có thể từ nhiều tuần đến nhiều tháng tùy vào mục tiêu và nhận định của người giao dịch.

Phong cách này thường chú trọng đến xu hướng lớn, các yếu tố cơ bản của thị trường hàng hóa, cung cầu, mùa vụ và bối cảnh kinh tế. Người theo Position Trading không nhất thiết phải theo dõi từng biến động giá trong ngày, nhưng cần hiểu rõ đặc điểm của sản phẩm, kỳ hạn hợp đồng, yêu cầu ký quỹ và các điều kiện liên quan.

Đối với hợp đồng tương lai, thời gian đáo hạn, phương thức thanh toán hoặc giao nhận có thể khác nhau tùy từng sản phẩm. Vì vậy, việc duy trì vị thế dài hơn cần đi kèm với việc kiểm tra thông tin hợp đồng cụ thể.

Các chiến lược thường kết hợp với phong cách giao dịch hàng hóa

Sau khi xác định thời gian nắm giữ, người giao dịch có thể lựa chọn chiến lược phù hợp với cách đọc thị trường của mình. Một phong cách có thể kết hợp với nhiều chiến lược khác nhau.

Giao dịch theo xu hướng

Giao dịch theo xu hướng là cách tiếp cận dựa trên nhận định rằng giá đang vận động theo một hướng tương đối rõ, chẳng hạn tăng, giảm hoặc đi ngang.

Người giao dịch có thể quan sát cấu trúc giá, các vùng hỗ trợ – kháng cự và mức độ duy trì của xu hướng trước khi đưa ra quyết định. Dù vậy, xu hướng có thể thay đổi khi xuất hiện thông tin mới, nên cần có kế hoạch kiểm soát rủi ro.

Giao dịch theo điểm phá vỡ

Giao dịch theo điểm phá vỡ tập trung vào thời điểm giá vượt qua một vùng giá hoặc ngưỡng được theo dõi trước đó.

Ví dụ, giá có thể phá vỡ vùng tích lũy và tạo ra biến động mới. Người giao dịch cần phân biệt giữa một điểm phá vỡ có khả năng hình thành xu hướng mới và một cú phá vỡ ngắn hạn rồi quay trở lại vùng cũ.

Giao dịch theo mùa vụ

Giao dịch theo mùa vụ là cách xem xét những quy luật cung cầu thường xuất hiện trong các giai đoạn nhất định của năm. Phương pháp này thường được quan tâm khi phân tích các mặt hàng nông sản, bởi hoạt động gieo trồng, thu hoạch, thời tiết và xuất khẩu có thể ảnh hưởng đến thị trường.

Mùa vụ chỉ là một yếu tố tham khảo. Diễn biến thực tế còn phụ thuộc vào tình hình sản xuất, tồn kho, thời tiết và nhiều thông tin khác.

Spread Trading

Spread Trading là hình thức giao dịch dựa trên chênh lệch giá giữa hai hợp đồng, hai kỳ hạn hoặc hai sản phẩm có mối liên hệ nhất định.

Thay vì chỉ quan sát giá của một hợp đồng, người giao dịch theo dõi sự thay đổi của khoảng chênh lệch. Cách giao dịch này cần hiểu rõ cấu trúc hợp đồng, kỳ hạn, quy mô hợp đồng và các yếu tố ảnh hưởng đến chênh lệch giá.

Các sở giao dịch như ICE có những nội dung đào tạo riêng về futures spreads, đường cong giá và mối quan hệ giữa các kỳ hạn.

Hedging – Phòng ngừa rủi ro giá

Hedging là hoạt động sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa hoặc giảm tác động của biến động giá đối với một nhu cầu hàng hóa thực tế.

Ví dụ, doanh nghiệp có thể quan tâm đến hợp đồng tương lai khi cần quản lý rủi ro giá nguyên liệu trong tương lai. Mục tiêu của Hedging khác với việc tìm kiếm lợi nhuận từ biến động giá. Cách thực hiện cụ thể phụ thuộc vào loại hàng hóa, thời điểm mua bán, quy mô nhu cầu và điều khoản của hợp đồng.

So sánh các phong cách giao dịch hàng hóa phái sinh

***Lưu ý: Bảng trên chỉ mang tính khái quát. Thời gian nắm giữ, yêu cầu ký quỹ, ngày đáo hạn và phương thức thanh toán cần được kiểm tra theo từng sản phẩm và hợp đồng cụ thể.

Nên lựa chọn phong cách giao dịch nào?

Không có một lựa chọn chung cho một người. Việc lựa chọn phong cách giao dịch phù hợp nên bắt đầu từ điều kiện thực tế của mỗi cá nhân.

Dựa vào thời gian có thể theo dõi thị trường

Nếu có thể theo dõi liên tục trong phiên, bạn có thể tìm hiểu thêm về Scalping hoặc Day Trading. Nếu lịch làm việc không cho phép quan sát thường xuyên, Swing Trading hoặc Position Trading có thể là những hướng tiếp cận cần nghiên cứu.

Dựa vào mức độ chấp nhận rủi ro

Thời gian nắm giữ dài hơn có thể khiến vị thế chịu tác động bởi nhiều biến động và thông tin mới. Ngược lại, giao dịch ngắn hạn đòi hỏi tốc độ xử lý và kỷ luật cao. Người mới cần xác định trước mức rủi ro có thể chấp nhận thay vì lựa chọn chỉ dựa trên kỳ vọng về kết quả.

Dựa vào nguồn vốn và chi phí giao dịch

Nguồn vốn không chỉ liên quan đến số tiền dành cho giao dịch mà còn bao gồm khoản dự phòng cho biến động, ký quỹ và chi phí phát sinh theo từng sản phẩm. Tần suất giao dịch cao cũng có thể làm tăng tổng chi phí, vì vậy cần đưa yếu tố này vào kế hoạch ngay từ đầu.

Dựa vào mức độ hiểu biết về thị trường hàng hóa

Người mới nên bắt đầu bằng việc tìm hiểu sản phẩm, quy mô hợp đồng, bước giá, thời gian giao dịch, ký quỹ và ngày đáo hạn. Thông tin giao dịch tại Việt Nam có thể được tham khảo thêm trên hệ thống của Vietnam Mercantile Exchange (MXV), nơi công bố các nội dung về sản phẩm, giao dịch, lịch giao dịch và ký quỹ.

Người mới cần chuẩn bị gì trước khi lựa chọn phong cách giao dịch?

Trước khi chọn phong cách, người mới có thể chuẩn bị theo các bước sau:

• Tìm hiểu cơ chế hoạt động của hợp đồng tương lai và hàng hóa phái sinh.
• Đọc quy cách của sản phẩm dự kiến giao dịch.
• Xác định thời gian có thể theo dõi thị trường.
• Tìm hiểu ký quỹ, bước giá, chi phí và ngày đáo hạn theo từng hợp đồng.
• Viết ra nguyên tắc vào lệnh, thoát lệnh và kiểm soát rủi ro.
• Thực hành quan sát thị trường trước khi đưa ra quyết định giao dịch thực tế.
• Ghi chép lại các quyết định để đánh giá mức độ phù hợp của phong cách đã chọn.

Kết luận

Hiểu các phong cách giao dịch là bước nền tảng giúp người mới định hình cách tiếp cận thị trường hàng hóa phái sinh. Scalping, Day Trading, Swing Trading và Position Trading khác nhau chủ yếu ở thời gian nắm giữ, tần suất theo dõi và yêu cầu quản trị vị thế.

Không nên lựa chọn một phong cách chỉ vì nghe có vẻ phù hợp với người khác. Hãy bắt đầu từ quỹ thời gian, nguồn vốn, kiến thức và mức độ chấp nhận rủi ro của bản thân. Edu Trade sẽ cung cấp các nội dung về hàng hóa phái sinh, giúp người mới có thêm cơ sở để tìm hiểu thị trường một cách có hệ thống trước khi đưa ra quyết định.

Bạn có thể tham khảo thêm các bài viết khác:

• Đầu tư hàng hóa phái sinh cần bao nhiêu tiền để bắt đầu?
• Đòn bẩy trong giao dịch hàng hóa là gì? Hướng dẫn quản trị rủi ro cho F0
• Bán khống hàng hóa phái sinh là gì? Tổng quan cho người mới