Facebbook
Tiktok
Youtube
Zalo
Linkedin
Investment community
Instagram
Hợp đồng kỳ hạn là gì?
Hợp đồng kỳ hạn là một công cụ giao dịch phi tập trung (OTC) được thiết kế riêng giữa hai bên để mua hoặc bán một tài sản với giá xác định vào một ngày trong tương lai. Được sử dụng chủ yếu để phòng ngừa rủi ro, các hợp đồng này mang lại sự linh hoạt về hàng hóa, số lượng và ngày giao hàng.
Khác với hợp đồng tương lai được tiêu chuẩn hóa và giao dịch trên các sàn giao dịch, hợp đồng kỳ hạn được thiết kế riêng cho nhu cầu của các bên liên quan, do đó rất lý tưởng để quản lý rủi ro liên quan đến biến động giá cả hàng hóa, lãi suất và tỷ giá hối đoái.
Những điều cơ bản về hợp đồng kỳ hạn
Khác với hợp đồng tương lai tiêu chuẩn, hợp đồng kỳ hạn có thể được tùy chỉnh theo loại hàng hóa, số lượng và ngày giao hàng. Hàng hóa được giao dịch có thể là ngũ cốc, kim loại quý, khí đốt tự nhiên, dầu mỏ, hoặc thậm chí cả thời tiết, tín chỉ carbon,… Việc thanh toán hợp đồng kỳ hạn có thể được thực hiện bằng tiền mặt hoặc giao hàng tận nơi.
Hợp đồng kỳ hạn không được giao dịch trên sàn giao dịch tập trung và do đó được coi là các công cụ giao dịch phi tập trung (OTC). Việc là giao dịch OTC cho phép các điều khoản tùy chỉnh, nhưng việc thiếu trung tâm thanh toán bù trừ làm giới hạn khả năng thanh toán ở một vài quốc gia.
So sánh hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai
Cả hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai đều liên quan đến thỏa thuận mua hoặc bán một loại hàng hóa với giá cố định trong tương lai. Tuy nhiên, giữa hai loại này có một số khác biệt nhỏ. Trong khi hợp đồng kỳ hạn không được giao dịch trên sàn giao dịch, thì hợp đồng tương lai lại được giao dịch trên sàn.
Việc thanh toán cho hợp đồng kỳ hạn diễn ra vào cuối kỳ hợp đồng, trong khi hợp đồng tương lai được thanh toán hàng ngày. Quan trọng hơn, hợp đồng tương lai là các hợp đồng tiêu chuẩn hóa, không được tùy chỉnh giữa các bên tham gia.
Ví dụ chi tiết về cách thức hoạt động của hợp đồng kỳ hạn.
Hãy xem xét ví dụ sau về hợp đồng kỳ hạn. Giả sử một nhà sản xuất nông nghiệp có hai triệu giạ ngô cần bán trong sáu tháng tới và lo ngại về khả năng giá ngô giảm. Do đó, họ ký kết một hợp đồng kỳ hạn với tổ chức tài chính của mình để bán hai triệu giạ ngô với giá 4,30 đô la mỗi giạ trong sáu tháng tới, thanh toán bằng tiền mặt.
Trong vòng sáu tháng, giá giao ngay của ngô có ba khả năng:
- Giá chính xác là 4,30 đô la mỗi giạ. Trong trường hợp này, nhà sản xuất hoặc tổ chức tài chính không nợ nhau bất kỳ khoản tiền nào, và hợp đồng được hoàn tất.
- Giá này cao hơn giá hợp đồng, ví dụ như 5 đô la mỗi bushel. Nhà sản xuất nợ tổ chức tín dụng 1,4 triệu đô la, tương đương với chênh lệch giữa giá giao ngay hiện tại và giá hợp đồng là 4,30 đô la.
- Giá này thấp hơn giá hợp đồng, ví dụ 3,50 đô la mỗi bushel. Tổ chức tài chính sẽ trả cho nhà sản xuất 1,6 triệu đô la, tức là chênh lệch giữa giá hợp đồng là 4,30 đô la và giá giao ngay hiện tại.
Hiểu rõ các rủi ro liên quan đến hợp đồng kỳ hạn
Nhiều tập đoàn lớn sử dụng hợp đồng kỳ hạn để phòng ngừa rủi ro tỷ giá và lãi suất, khiến thị trường này trở nên khá lớn. Chi tiết của các hợp đồng kỳ hạn là thông tin mật, khiến việc ước tính quy mô thị trường trở nên khó khăn.
Quy mô lớn và sự thiếu kiểm soát trong thị trường hợp đồng kỳ hạn có thể dẫn đến tình trạng vỡ nợ dây chuyền trong trường hợp xấu nhất. Mặc dù các ngân hàng và tập đoàn tài chính giảm thiểu rủi ro này bằng cách rất cẩn trọng trong việc lựa chọn đối tác, khả năng vỡ nợ quy mô lớn vẫn tồn tại.
Một rủi ro của các hợp đồng kỳ hạn không tiêu chuẩn là chúng chỉ được thanh toán vào ngày thanh toán, không giống như hợp đồng tương lai được định giá theo giá thị trường. Điều gì sẽ xảy ra nếu tỷ giá kỳ hạn được quy định trong hợp đồng chênh lệch lớn so với tỷ giá giao ngay tại thời điểm thanh toán? Điều này khiến tổ chức tài chính phát hành hợp đồng phải đối mặt với rủi ro vỡ nợ hoặc không thanh toán cao hơn so với các hợp đồng định giá theo giá thị trường thông thường.
Những điểm chính cần ghi nhớ
- Hợp đồng kỳ hạn là một thỏa thuận có thể tùy chỉnh giữa hai bên để mua hoặc bán một tài sản với giá đã được xác định trước vào một ngày trong tương lai, thường được sử dụng để phòng ngừa rủi ro biến động giá.
- Khác với hợp đồng tương lai, hợp đồng kỳ hạn là các công cụ giao dịch phi tập trung (OTC) không được giao dịch trên sàn giao dịch tập trung, dẫn đến rủi ro vỡ nợ cao hơn nếu 1 bên không thực hiện nghĩa vụ.
- Hợp đồng kỳ hạn được thiết kế riêng cho nhu cầu cụ thể của người mua và người bán về loại hàng hóa, số lượng và ngày giao hàng, mang lại sự linh hoạt nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro thanh toán do tính chất không tiêu chuẩn của chúng.
- Việc thiếu thanh toán hàng ngày hoặc định giá theo giá thị trường có thể khiến các bên gặp rủi ro đáng kể nếu giá thị trường chênh lệch lớn so với giá giao dịch kỳ hạn đã thỏa thuận.
- Các tập đoàn lớn sử dụng hợp đồng kỳ hạn để phòng ngừa rủi ro tỷ giá hối đoái và lãi suất, góp phần tạo nên một thị trường rộng lớn nhưng phần lớn thiếu minh bạch do tính chất riêng tư của các hợp đồng này.
Bạn muốn bắt đầu tìm hiểu thị trường hàng hóa phái sinh nhưng chưa biết nên học từ đâu?
Hãy theo dõi chuyên mục Kiến thức hàng hóa tại eutrade.vn để cập nhật thêm các bài viết dễ hiểu, thực tế và bài bản về hàng hóa, giao dịch phái sinh và tư duy đầu tư đúng ngay từ đầu.
