1. Nguồn gốc

Ca cao tên La Tinh là Theobroma cacao, có nghĩa là “thức ăn của các vị thần” – Food of the Gods. Nguồn gốc của cây ca cao là từ Trung Mỹ và Mexico, được những người Aztec và Maya bản xứ khám phá nhưng ngày nay hầu hết những nước nhiệt đới cũng có thể trồng cây này. Loại quả này cũng đóng một vai trò rất lớn trong nhiều nền văn hóa của Trung Mỹ cổ.

Ca cao là một loại cây trồng nổi tiếng và có lợi nhuận cao với sản lượng tiêu thụ hàng năm khoảng 4.5–5 triệu tấn ở dạng hạt quy đổi. “theo cbi.eu 26/03/2025”.

Ca cao là mặt hàng quan trọng trên thị trường thế giới. Hạt ca cao đã được sử dụng từ lâu đời trong nhiều ứng dụng khác nhau và có nhu cầu thị trường mạnh mẽ.

Các nước sản xuất hàng đầu

Dữ liệu sản lượng cập nhật cho thấy:

Theo Radad International  2024

Ca cao cũng được biết đến là nguyên liệu sản xuất ra món ăn nổi tiếng thế giới: Socola. Châu Âu là thị trường sản xuất và xuất khẩu socola lớn nhất trên thế giới. Với nhu cầu đa dạng của ngành công nghiệp socola và ca cao, người tiêu dùng châu Âu luôn tìm kiếm các nguồn cung cấp có chất lượng và nguồn gốc khác nhau. Sự đa dạng này đang thúc đẩy thị trường ca cao ở châu Âu phát triển mạnh mẽ. Bên cạnh đó, việc sử dụng lớp phủ ca cao ngày càng được coi trọng trong chế biến rau củ, trái cây và ngũ cốc để tăng thêm hương vị cho các sản phẩm.

Một số công ty nổi tiếng trên thế giới trong ngành sản xuất socola bao gồm Nestlé (Thụy Sĩ), Hershey & Mars (Mỹ)…

2. Đặc điểm

Ca cao là loại cây thường xanh tầng trung, thân gỗ nhỏ, cao khoảng 4-8m, có thể đạt đến chiều cao 10-20m trong điều kiện tự nhiên. Cây thích hợp với môi trường bóng rợp và có khả năng chịu bóng tốt, cho phép trồng xen canh để tiết kiệm diện tích đất.

3. Công dụng của ca cao

Dưới đây là một vài công dụng phổ biến của ca cao

Làm sữa và bánh kẹo: 

Bánh kẹo và sữa là các sản phẩm chiếm phần lớn lượng ca cao sử dụng để sản xuất.

Đặc biệt một sản phẩm vô cùng nổi tiếng trên thế giới mỗi khi nhắc đến ca cao, đó chính là socola.

Kem dưỡng ẩm và xà phòng: 

Ở dạng lỏng, ca cao được tinh chế thành kem dưỡng ẩm vì có tác dụng săn chắc và chống lão hóa da

Thức ăn cho chăn nuôi:

Vỏ hạt ca cao sau khi tách có thể sử dụng như thức ăn cho gia súc

Phân bón cho cây trồng:

Phần lớn vỏ ca cao được sử dụng làm phân bón do tính giữ nước trong vỏ

4. Gieo trồng và thu hoạch

Trong hầu hết các khu vực, đặc biệt là ở Bờ Biển Ngà và Ghana, nơi mà tổng sản lượng cao nhất thế giới, việc trồng cây cacao thường diễn ra vào tháng 3 và tháng 4. Trong giai đoạn này, cây ca cao đang ở giai đoạn thụ phấn. Sau khoảng 5 tháng, cây ca cao sẽ phát triển ra quả và đến khi chín đủ, thời gian từ tháng 8 đến tháng 2 là thời điểm chính cho việc thu hoạch.

5. Tình hình sản xuất và xuất nhập khẩu ca cao (cập nhật mới nhất)

Hiện nay châu Phi vẫn là vùng sản xuất ca cao lớn nhất thế giới, chiếm phần lớn sản lượng hạt ca cao toàn cầu. Đặc biệt:

• Bờ Biển Ngà (Côte d’Ivoire) tiếp tục đứng đầu thế giới, sản lượng khoảng ~2,3–2,4 triệu tấn, chiếm hơn 40 % tổng sản lượng ca cao toàn cầu.
• Ghana là nước sản xuất lớn thứ hai với sản lượng hơn 650 000 tấn.
• Indonesia, Ecuador, Brazil, Cameroon và Nigeria cũng là những nước sản xuất hàng đầu, mỗi nước cung cấp từ vài trăm nghìn tấn trở lên. Các nước Nam Mỹ như Ecuador đang mở rộng sản lượng nhanh và có tiềm năng vượt qua Ghana vào giữa thập niên 2020.

Tổng cộng, các quốc gia này cùng nhau chiếm hơn 70–75 % sản lượng ca cao toàn cầu, trong đó châu Phi giữ vai trò đầu tàu chính của ngành hàng.

Về xuất khẩu hạt ca cao nguyên liệu, Bờ Biển Ngà và Ghana vẫn là hai nước xuất khẩu lớn nhất thế giới, tiếp theo là các nước như Cameroon, Peru, Ecuador và Colombia nếu xét theo giá trị xuất khẩu hạt ca cao. Các nước châu Phi chiếm phần lớn xuất khẩu thô, còn sản phẩm chế biến sâu (socola, bơ ca cao…) chủ yếu do các nước công nghiệp thực hiện.

6. Tình hình nhập khẩu

Thị trường nhập khẩu ca cao vẫn tập trung mạnh ở châu Âu và Bắc Mỹ:

• Hà Lan là một trong những nước nhập khẩu hạt ca cao lớn nhất thế giới — cảng Amsterdam là trung tâm thương mại và tái xuất ca cao lớn nhất toàn cầu, với khoảng 881 000 tấn nhập khẩu trong 2023.
• Bỉ, Đức, Tây Ban Nha và Pháp là những quốc gia châu Âu khác nhập khẩu lượng lớn ca cao để phục vụ cho ngành chế biến và sản xuất socola.
• Mỹ và Malaysia cũng nằm trong nhóm các nước nhập khẩu chính.

Dữ liệu 2023–2024, trong đó EU chiếm khoảng 60 % nhập khẩu ca cao toàn cầu — phần lớn được nhập khẩu để nghiền và sản xuất thành sản phẩm giá trị cao trong khu vực.

7. Tình hình xuất khẩu

Ở chiều xuất khẩu, Bờ Biển Ngà vẫn giữ vị trí số 1 thế giới về khối lượng hạt ca cao xuất khẩu, tiếp theo là các nước sản xuất lớn khác như:

• Ghana — xuất khẩu với khối lượng lớn nhưng sản lượng có biến động theo mùa và điều kiện nông nghiệp.
• Ecuador và các nước như Cameroon, Peru và Colombia cũng đóng góp đáng kể vào thị trường xuất khẩu ca cao nguyên liệu.

Tuy nhiên, đáng chú ý là giá trị xuất khẩu ca cao nguyên liệu không phản ánh đầy đủ sức mạnh của chuỗi giá trị ca cao, bởi nhiều quốc gia nhập khẩu (như Đức, Hà Lan, Bỉ) làm chế biến sâu và tái xuất sản phẩm đã qua xử lý, khiến giá trị thương mại ở những quốc gia này rất cao so với khối lượng nhập khẩu nguyên liệu.

8. Các yếu tố ảnh hưởng đến giá

8.1 Cung cầu ca cao

Sản lượng ca cao đã tăng đáng kể trong suốt 30 năm kể từ năm 1985. Tuy nhiên, trong khoảng gần 5 năm gần đây, mức sản lượng này đang ổn định mà không có sự gia tăng đột biến.

Sản lượng ca cao toàn cầu thường dao động và có thể giảm trong các mùa do bất ổn sản xuất, dịch bệnh hoặc khí hậu.

Nhu cầu nghiền (indicative of demand) tăng ở châu Âu và các thị trường mới nổi nhưng có thể thấp hơn nguồn cung tại một vài thời điểm.

8.2 Yếu tố thời tiết

Chỉ số VHI (Vegetation Health Index – Chỉ số Sức khỏe Thực vật) là một chỉ số tổng hợp các điều kiện nhiệt độ và độ ẩm của đất. Giá trị dưới 40 cho thấy điều kiện khắc nghiệt về nước và nhiệt, trong khi giá trị trên 60 cho thấy điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của cây.

Trong trường hợp có mưa, khi chỉ số dưới 90 mm thể hiện lượng mưa dưới mức trung bình trong thời kỳ đó. Trong khi đó, giá trị trên 110 mm cho thấy mưa vượt trội so với trung bình.

Vì hầu hết khu vực trong quốc gia Bờ Biển Ngà đều trồng ca cao, do đó, nếu thời tiết khắc nghiệt chiếm ưu thế, sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn cung ca cao. Cụ thể, khu vực Daloa, với sản lượng chiếm tỉ lệ đáng kể trong nước, thì tình hình thời tiết tại đây cũng sẽ có tác động mạnh mẽ đến lượng cung ca cao của cả quốc gia.

8.3 Tình hình chính trị

Yếu tố chính trị đang có ảnh hưởng đáng kể đến nguồn cung ca cao, đặc biệt là do vấn đề lao động trẻ em trong ngành này. Trẻ em thường bị ép buộc phải làm việc trong môi trường khắc nghiệt, tiếp xúc trực tiếp với các chất độc hại mà không được bảo vệ bằng đồ bảo hộ, và sử dụng các công cụ nguy hiểm để thu hoạch ca cao.

Do đó, thông tin liên quan đến chính sách bảo vệ trẻ em sẽ ảnh hưởng đến nguồn cung ca cao. Điều này phụ thuộc vào việc liệu lao động trẻ em có được thay thế bằng người lớn để tăng năng suất, hay các quốc gia có áp dụng các biện pháp trừng phạt cao hơn đối với việc sử dụng lao động trẻ em dưới 16 tuổi trong các khu vực trồng cây ca cao.

Hình ảnh của tổ chức Bảo vệ Trẻ Em thế giới lên án việc hơn 2 triệu trẻ em phải làm những công việc nguy hiểm tại các khu vực gieo trồng ca cao ở Bờ Biển Ngà và Ghana. Các công việc có thể kể đến như bê vác nặng, tiếp xúc với hóa chất, sử dụng các dụng cụ sắc nhọn……….

Các thay đổi chính sách thương mại (thuế, hạn ngạch) ảnh hưởng đến xuất khẩu và giá.

8.4 Chu kỳ sản xuất phức tạp

Quy trình sản xuất từ khi trồng cây ca cao đến khi thu hoạch đòi hỏi một nỗ lực kéo dài suốt nhiều năm. Nông dân phải đưa ra quyết định về việc trồng cây từ rất lâu trước khi họ có thể nhận được lợi nhuận từ khoản đầu tư của mình. Các yếu tố như triển vọng về giá cả trong tương lai có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định sản xuất. Tuy nhiên, vì có chu kỳ sinh trưởng kéo dài như vậy, nguồn cung ca cao thường không thể phản ứng nhanh chóng trước những biến động về nhu cầu. Điều này có thể dẫn đến tình trạng khan hiếm ca cao và tăng giá đột ngột. Vấn đề phức tạp hơn là ca cao dễ bị hỏng và không thể lưu trữ vô thời hạn.

8.5 Cơ sở hạ tầng và giao thông vận tải

Ca cao được trồng ở hầu hết các vùng nghèo khó trên thế giới với cơ sở hạ tầng hạn chế. Đường xá và thiết bị giao thông kém khiến khu vực này dễ bị gián đoạn nguồn cung.

Ví dụ: mưa quá nhiều có thể dẫn đến sự chậm trễ đáng kể trong việc vận chuyển cacao đến người tiêu dùng. Những sự chậm trễ này có thể dẫn đến thiếu hụt nguồn cung và giá cao hơn.

8.6 Sở thích của người tiêu dùng đối với các sản phẩm làm từ ca cao

Các thay đổi trong sở thích của người tiêu dùng có thể ảnh hưởng đến nhu cầu về ca cao và gây ra tác động đối với giá cả. Tại các quốc gia phương Tây, việc tiêu thụ socola đen đang tăng lên do sự quan tâm tích cực về lợi ích sức khỏe của nó. Sản xuất socola đen đòi hỏi sử dụng nhiều ca cao hơn so với socola sữa. Nhu cầu tăng của người tiêu dùng ở các thị trường mới nổi cũng có thể làm tăng giá ca cao. Vì socola là một sản phẩm đa dạng, nhu cầu của nó thường phụ thuộc vào mức độ giàu có của người tiêu dùng. Trong ngành công nghiệp chung, ca cao được xem là một trong những mặt hàng hàng đầu trong thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh, với giá thường được duy trì ở mức cao và ổn định trong nhiều năm.

8.7 Lạm phát và giảm phát bảng Anh

Ca cao là một trong những mặt hàng cuối cùng vẫn được giao dịch bằng đồng bảng Anh. Khi đồng bảng Anh giảm giá, giá ca cao trên thị trường kỳ hạn London sẽ tăng cao. Tuy nhiên, hợp đồng tương lai ca cao của Hoa Kỳ được giao dịch bằng đô la Mỹ, do đó giá của chúng sẽ bị ảnh hưởng bởi tình trạng của đồng tiền Mỹ.

9. Xu thế đầu cơ

Giống như nhiều hàng hóa nông sản khác, giá ca cao biến động chịu ảnh hưởng từ cả yếu tố kinh tế cơ bản và hoạt động đầu cơ trên thị trường kỳ hạn.
Trong năm 2024–2025, giá ca cao đã trải qua những giai đoạn tăng mạnh và điều chỉnh sâu, phản ánh sự kết hợp giữa nguồn cung thắt chặt, kỳ vọng đầu cơ và dữ liệu nhu cầu:

Vị thế quỹ đầu cơ và thị trường kỳ hạn:

• Các vị thế managed money (quỹ đầu cơ và nhà đầu tư không thương mại) trên thị trường ca cao kỳ hạn đã giảm mạnh từ mức cao cuối 2024 sang giữa năm 2025, với vị thế mua ròng giảm tới 80 % so với mức đỉnh trước đó. Điều này cho thấy kỳ vọng giá tiếp tục tăng đã yếu đi, phản ánh tin tức nguồn cung được cải thiện và nhu cầu nghiền giảm.  “theo foodnavigator.com 26/09/2025”
• Với thanh khoản thấp hơn và open interest sụt giảm, thị trường ca cao trở nên dễ biến động hơn và mức giá phản ứng mạnh hơn với dữ liệu kinh tế và nông sản cơ bản. “theo reuters.com 05/03/2025”

Ảnh hưởng từ dữ liệu cơ bản:

• Những báo cáo về sản lượng nghiền ca cao (grindings) — một chỉ báo chính về nhu cầu thực tế từ ngành chế biến — cho thấy nhu cầu ở châu Âu và châu Á giảm so với cùng kỳ, làm những vị thế mua ròng bị cắt giảm.
• Hoạt động đầu cơ thường phản ứng rất nhanh với số liệu nghiền: khi grindings giảm mạnh, các quỹ nhanh chóng giảm vị thế mua ròng, góp phần gây thêm áp lực giảm giá.

Tác động ngắn hạn:

• Trong các đợt giá tăng hay giảm mạnh, một phần động lực đến từ quy mô nguồn vốn đầu cơ và kỳ vọng về cung cầu tương lai hơn là chỉ số cung cầu vật chất.
• Ví dụ như vào giữa năm 2025, khi dữ liệu cho thấy tồn kho giảm và nguồn cung thắt chặt, một số quỹ đã quay lại mua vào, thúc đẩy giá bật tăng nhẹ trước khi điều chỉnh theo dữ liệu nhu cầu thực tế.

Tóm lại: trong giai đoạn cập nhật, xu hướng đầu cơ của các quỹ và vị thế ròng đầu tư không còn mạnh như trước, và thị trường ca cao đang chịu ảnh hưởng pha trộn giữa nhu cầu thực, kỳ vọng biến động cung cầu trong niên vụ tiếp theo và phản ứng từ các nhà đầu tư tài chính.

10. Báo cáo liên quan đến ca cao

Các báo cáo nghiền ca cao (grindings reports) vẫn giữ vị trí trung tâm trong việc đánh giá nhu cầu thực tế từ ngành chế biến:

Grindings là chỉ báo hàng đầu:

• Số liệu nghiền ca cao ở các khu vực lớn như châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á thường được công bố hàng quý và phản ánh động thái mua nguyên liệu từ các nhà máy chế biến.
• Trong 2025, dữ liệu này cho thấy lượng nghiền giảm ở châu Âu (-7.2 %) và châu Á (-16 %), trong khi Bắc Mỹ tăng nhẹ. Những con số này ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng nhu cầu nguyên liệu ca cao.

Dữ liệu nghiền tác động trực tiếp đến giá:

• Nếu dữ liệu nghiền thấp hơn kỳ vọng, điều đó thường bị thị trường hiểu là nền tảng nhu cầu yếu, và vị thế mua ròng có thể bị cắt giảm mạnh, đẩy giá giảm.
• Ngược lại, số liệu nghiền tốt hơn mô hình dự báo sẽ hỗ trợ giá trong ngắn hạn.

So sánh với các hàng hóa khác:

• Độ tương quan giữa giá ca cao và các mặt hàng như ngô, đậu tương hay đường trong vài năm gần đây thấp, cho thấy ca cao vận động theo các yếu tố riêng về nguồn cung và nhu cầu sản phẩm cuối cùng (socola), chứ không theo xu hướng chung của nông sản khác. (phù hợp với các nghiên cứu thị trường hàng hóa).
• Đồng tiền và điều kiện kinh tế ở thị trường tiêu thụ lớn (như bảng Anh hay đô la Mỹ) vẫn tác động đến tỷ giá và giá trị hợp đồng tương lai, nhưng dữ liệu nghiền và diễn biến cung cầu cơ bản thường có tác động mạnh hơn trong trung và dài hạn.

11. Bí quyết đầu tư Ca Cao hiệu quả

Am hiểu sản phẩm

Hiểu rõ đặc điểm ca cao:
Nắm vững đặc điểm của hạt ca cao, chu kỳ sinh trưởng dài, mùa vụ gieo trồng – thu hoạch, tiêu chuẩn chất lượng, điều kiện bảo quản và vận chuyển. Đồng thời hiểu rõ sự khác biệt giữa ca cao nguyên liệu và các sản phẩm chế biến sâu như bơ ca cao, bột ca cao, socola.

Phân tích thị trường ca cao:
Nghiên cứu cung – cầu ca cao toàn cầu, đặc biệt là vai trò chi phối của Tây Phi (Bờ Biển Ngà, Ghana), xu hướng tiêu thụ socola, dữ liệu nghiền ca cao (grindings) và các yếu tố ảnh hưởng đến giá như thời tiết, chính trị, logistics và chính sách thương mại.

Theo dõi biến động giá:
Nhà đầu tư cần cập nhật liên tục diễn biến giá ca cao trên các sở giao dịch quốc tế, đặc biệt là ICE US và ICE Europe/London, kết hợp theo dõi tin tức mùa vụ, tồn kho và nhu cầu nghiền để đưa ra nhận định kịp thời.

Theo dõi biến động giá và dữ liệu thị trường

Cập nhật thường xuyên:

• Diễn biến giá ca cao kỳ hạn trên sàn ICE US / London
• Tin tức về sản lượng, thời tiết tại Tây Phi
• Báo cáo tồn kho, xuất – nhập khẩu và dữ liệu grindings
• Biến động tỷ giá USD và GBP ảnh hưởng đến giá hợp đồng tương lai

Phân tích kỹ thuật & phân tích cơ bản

Phân tích kỹ thuật:
Sử dụng các công cụ phân tích kỹ thuật để xác định xu hướng giá, vùng hỗ trợ – kháng cự, điểm vào lệnh và quản trị rủi ro hiệu quả.

Phân tích cơ bản:
Kết hợp các yếu tố nền tảng như:

• Sản lượng và dự báo mùa vụ ca cao
• Điều kiện thời tiết và chỉ số VHI
• Tình hình chính trị, lao động tại các quốc gia sản xuất lớn
• Dữ liệu nghiền ca cao, tồn kho và nhu cầu tiêu thụ socola

Tham vấn chuyên gia & nâng cao kiến thức cùng Edu Trade

Tìm hiểu về Edu Trade:
Edu Trade là công ty đầu tư hàng hóa phái sinh uy tín, cung cấp kiến thức chuyên sâu và các công cụ hỗ trợ hiệu quả cho nhà đầu tư trên thị trường ca cao và các mặt hàng khác.

Tham gia khóa học đầu tư:
Edu Trade tổ chức các khóa học chuyên sâu về đầu tư hàng hóa phái sinh, giúp nhà đầu tư nắm vững cách phân tích thị trường ca cao, quản trị rủi ro và xây dựng chiến lược giao dịch phù hợp.

Tư vấn từ chuyên gia:
Đội ngũ chuyên gia của Edu Trade có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực hàng hóa phái sinh, sẵn sàng hỗ trợ giải đáp thắc mắc và đưa ra các góc nhìn đầu tư phù hợp với từng giai đoạn thị trường.

Trên đây là những chia sẻ của Edu Trade về mặt hàng Ca Cao.
Nếu bạn đang quan tâm và có nhu cầu tham gia thị trường hàng hóa phái sinh Ca Cao, vui lòng liên hệ Hotline: 0866.212.677 để được tư vấn chi tiết.

Edu Trade – Thành viên hàng đầu của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam.