
Giá dầu diesel tại Mỹ đã vượt 6,50 USD/gallon, trong khi giá nhiên liệu tại châu Âu tăng mạnh và nguy cơ thiếu hụt ngày càng rõ rệt. Nguồn cung từ Trung Đông và Nga suy giảm đang tạo áp lực lên hệ thống lọc dầu toàn cầu vốn có ít khả năng bù đắp trong ngắn hạn.
Giá dầu diesel Mỹ vượt 6,50 USD/gallon
Theo OilPrice, giá dầu diesel tại Mỹ tiếp tục thiết lập kỷ lục mới trong tuần kết thúc ngày 20/9, vượt mức 6,50 USD/gallon.
Tại châu Âu, giá nhiên liệu cũng tăng mạnh, trong khi nguy cơ thiếu hụt đang tạo thêm sức ép lên các nền kinh tế vốn đã gặp nhiều khó khăn.
Nguồn tin cho rằng công suất lọc dầu hiện tại của thế giới không đủ để nhanh chóng bù đắp lượng nhiên liệu bị mất từ Trung Đông và Nga. Đồng thời, thị trường chưa có giải pháp ngắn hạn rõ ràng để khắc phục tình trạng này.
Nguồn cung diesel Trung Đông suy giảm mạnh
Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông được đánh giá có quy mô lớn hơn đáng kể so với phần sản lượng bị mất tại Nga.
Dẫn số liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế, bài viết cho biết lượng diesel bị mất tại Trung Đông cao gấp ba lần nguồn cung suy giảm từ Nga.
Một phần công suất lọc dầu tại khu vực Vùng Vịnh cũng bị ảnh hưởng sau các cuộc tấn công của Iran nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng. Trong khi đó, lưu lượng tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz vẫn ở mức rất thấp.
Tình trạng này làm suy giảm khả năng cung ứng dầu thô và sản phẩm lọc dầu từ một trong những khu vực năng lượng quan trọng nhất thế giới.
Nga kéo dài lệnh cấm xuất khẩu diesel

Nga thông báo kéo dài lệnh cấm xuất khẩu diesel đến cuối tháng 10 trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu vẫn tiếp diễn.
Một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga tiếp tục trở thành mục tiêu trong cuộc tấn công diễn ra vào ngày 20/9.
Nguồn cung diesel của Nga bị hạn chế, kết hợp với sự gián đoạn tại Trung Đông, khiến thị trường nhiên liệu toàn cầu đồng thời mất đi hai nguồn cung quan trọng.
Mỹ cân nhắc cấm xuất khẩu dầu diesel
Trước đà tăng của giá nhiên liệu, một số nhà lập pháp Mỹ đã đề xuất cấm xuất khẩu dầu diesel nhằm cải thiện nguồn cung trong nước.
Hạ nghị sĩ Tim Burchett đã trình dự luật liên quan trong tuần kết thúc ngày 20/9. Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện Mỹ John Thune cũng ủng hộ đề xuất này.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright và Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum phản đối. Hai quan chức cho rằng lệnh cấm có thể phản tác dụng.
Theo bài viết, biện pháp hạn chế xuất khẩu có khả năng giúp giá diesel tại Mỹ giảm, nhưng đồng thời đẩy giá nhiên liệu tại các thị trường khác lên cao hơn và khiến tình trạng thiếu hụt toàn cầu thêm nghiêm trọng.
Nếu Mỹ áp dụng lệnh cấm, Trung Quốc và Ấn Độ cũng có thể đưa ra biện pháp tương tự. Kịch bản này sẽ làm nguồn cung nhiên liệu dành cho phần còn lại của thế giới tiếp tục thu hẹp.
Giá diesel có thể tạo áp lực lên nhiều mặt hàng
Dầu diesel là nhiên liệu quan trọng đối với vận tải và hoạt động sản xuất. Vì vậy, biến động giá diesel có thể ảnh hưởng đến chi phí của nhiều loại hàng hóa khác.
Bài viết đặc biệt đề cập đến giá thực phẩm, nhóm hàng hóa nhạy cảm với chi phí vận chuyển và được người tiêu dùng quan tâm.
Đây cũng là vấn đề đáng chú ý đối với Washington trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ dự kiến diễn ra vào tháng 11. Áp lực lên chi phí sinh hoạt là một trong những nguyên nhân khiến đề xuất hạn chế xuất khẩu diesel được đưa ra.
Công suất lọc dầu toàn cầu thiếu dư địa
Theo OilPrice, nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Âu và Mỹ đã đóng cửa trong khoảng một thập kỷ qua. Một số cơ sở khác được chuyển đổi sang sản xuất nhiên liệu sinh học khi hoạt động lọc dầu truyền thống không còn mang lại hiệu quả tài chính như kỳ vọng.
Trong khi công suất tại phương Tây suy giảm, các quốc gia sản xuất dầu ở Trung Đông đã xây dựng thêm nhiều nhà máy mới và chiếm tỷ trọng lớn hơn trong hệ thống lọc dầu toàn cầu.
Khi công suất tại Trung Đông bị gián đoạn, thị trường thiếu nguồn lực thay thế. Các nhà máy lọc dầu của Mỹ đã hoạt động ở mức cao và còn ít khả năng tăng thêm sản lượng.
Nhà máy Petrotel vẫn ngừng hoạt động
Một phần công suất lọc dầu tại châu Âu hiện chưa được khai thác vì liên quan đến tài sản của tập đoàn Lukoil của Nga.
Lukoil bị chính quyền Tổng thống Donald Trump áp đặt lệnh trừng phạt vào tháng 11/2025. Sau đó, tập đoàn này đưa hoạt động kinh doanh quốc tế ra chào bán.
Thỏa thuận để Carlyle Group mua lại các tài sản nói trên vẫn gặp trở ngại trong quá trình xem xét giữa Hội đồng An ninh Quốc gia, Bộ Ngoại giao và Bộ Năng lượng Mỹ.
Carlyle cho rằng các tài sản của Lukoil tại châu Âu đang có công suất lọc dầu chưa được sử dụng đáng kể, có thể giúp bổ sung nguồn cung và giảm áp lực lên giá nhiên liệu.
Trong đó, nhà máy Petrotel tại Romania vẫn ngừng hoạt động kể từ khi các lệnh trừng phạt của Mỹ có hiệu lực. Cơ sở này có công suất khoảng 50.000 thùng/ngày. Nhà máy của Lukoil tại Bulgaria vẫn đang vận hành.
Châu Âu đối mặt rủi ro lớn nhất
Châu Âu được đánh giá là khu vực dễ chịu ảnh hưởng nhất trong cuộc khủng hoảng nhiên liệu hiện nay.
Khu vực này phụ thuộc nhiều vào dầu thô và sản phẩm lọc dầu nhập khẩu, trong khi công suất lọc dầu nội địa đã thu hẹp đáng kể.
Nếu vận tải qua Eo biển Hormuz tiếp tục suy giảm, các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga kéo dài và nhiều quốc gia đồng thời hạn chế xuất khẩu, nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu tại châu Âu có thể nghiêm trọng hơn.