Kinh tế số ASEAN: Gỡ rào cản cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chi phí công nghệ, năng lực quản trị dữ liệu và khả năng kết nối thanh toán đang hạn chế doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia thị trường số ASEAN. Các giải pháp được đề xuất tập trung vào nền tảng dùng chung, dịch vụ bảo mật phù hợp quy mô và chuẩn hóa kết nối xuyên biên giới.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khi tiếp cận công nghệ

Theo Báo Công Thương, ngày 27/10, phiên thảo luận Xây dựng khung chính sách phát triển kinh tế số ASEAN đáng tin cậy và liên thông diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.

Các diễn giả phân tích rào cản đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), đồng thời trao đổi giải pháp về hạ tầng, chính sách và kết nối dịch vụ số trong khu vực.

Hạn chế về vốn, nhân lực và quản trị dữ liệu

Bà Nguyễn Thùy Dương, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty cổ phần Tư vấn EY Việt Nam, nhận định thanh toán số đang mở rộng cơ hội giao dịch và cung cấp dịch vụ xuyên biên giới.

Tuy nhiên, SME vẫn gặp khó khăn về nguồn vốn, nhân lực và năng lực quản trị dữ liệu. Việc chuyển đổi số không chỉ đòi hỏi đầu tư công nghệ mà còn phải đáp ứng yêu cầu bảo mật, quản lý dữ liệu và bảo đảm độ tin cậy trong giao dịch.

Theo bà Dương, tiếp cận các nền tảng và dịch vụ số dùng chung với chi phí phù hợp có thể giúp doanh nghiệp giảm áp lực phải tự xây dựng toàn bộ hệ thống.

Ký số dùng chung có thể giảm chi phí đầu tư ban đầu

Từ góc độ nhà cung cấp công nghệ, ông Stephen Oh, Giám đốc công nghệ Công ty KQC, Hàn Quốc, cho biết chi phí thiết bị bảo mật là một trở ngại khi SME tham gia giao dịch số.

Ông đề xuất phát triển dịch vụ ký số dùng chung theo mô hình sử dụng đến đâu trả phí đến đó.

Cách tiếp cận này hướng tới giảm nhu cầu đầu tư ban đầu, giúp doanh nghiệp lựa chọn dịch vụ bảo mật và xác thực giao dịch phù hợp với quy mô hoạt động.

Giảm chi phí tuân thủ, mở rộng cơ hội thử nghiệm

Bên cạnh công nghệ, môi trường chính sách cũng ảnh hưởng đến khả năng tham gia thị trường số. Những giải pháp hỗ trợ cần gắn với khó khăn thực tế trong hoạt động kinh doanh.

Phát triển nền tảng và dịch vụ tin cậy với chi phí thấp

Ông Nguyễn Văn Thuật, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ, nhấn mạnh yêu cầu giảm chi phí tuân thủ, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận công nghệ và thị trường số.

Các giải pháp được đề cập gồm:

• Thúc đẩy nền tảng số dùng chung.
• Phát triển dịch vụ tin cậy với chi phí thấp.
• Hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số.
• Mở rộng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.

Việc hoàn thiện chính sách cần tháo gỡ rào cản kinh doanh, đồng thời tạo điều kiện thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ và mô hình mới.

Malaysia chú trọng điều phối liên ngành

Bà Ellina Roslan, Giám đốc cao cấp MyDigital Malaysia, chia sẻ mô hình Hội đồng Kinh tế Số Quốc gia do Thủ tướng đứng đầu.

Mô hình hướng tới tăng cường điều phối giữa các cơ quan quản lý, xử lý vấn đề liên ngành và thúc đẩy thực thi chính sách kinh tế số.

Theo nội dung trao đổi tại phiên thảo luận, sự phối hợp này có vai trò quan trọng vì hoạt động kinh tế số liên quan đồng thời đến công nghệ, tài chính, dữ liệu và thương mại.

Chuẩn hóa thanh toán và kết nối dịch vụ xuyên biên giới

Khả năng liên thông giữa các nền tảng là một điều kiện để doanh nghiệp mở rộng giao dịch trong ASEAN. Các chuẩn kết nối chung được kỳ vọng giúp giảm trở ngại tích hợp và tiếp cận dịch vụ thanh toán.

Thanh toán nhanh và mã QR hỗ trợ liên thông nền tảng

Ông Felix Sharief, Phó Chủ tịch Dana Indonesia, đề cập lợi ích của hệ thống thanh toán nhanh, chuẩn hóa mã QR và tăng khả năng kết nối giữa các nền tảng.

Những giải pháp này liên quan trực tiếp đến khả năng tích hợp dịch vụ và mở rộng giao dịch trên thị trường khu vực.

Với SME, kết nối thuận lợi hơn có thể hỗ trợ tiếp cận hệ thống thanh toán và giảm khó khăn khi đưa dịch vụ vào hoạt động.

Chuẩn hóa Open API có thể rút ngắn thời gian tích hợp

Một dẫn chứng được ông Sharief nêu là thời gian kết nối có thể rút từ khoảng hai năm xuống một tháng nhờ chuẩn hóa giao diện lập trình ứng dụng mở (Open API).

Dẫn chứng cho thấy vai trò của chuẩn kết nối chung trong việc giảm thời gian tích hợp. Tuy nhiên, đây là kết quả trong phạm vi trường hợp diễn giả đề cập, không phải thời gian áp dụng chung cho mọi doanh nghiệp.

Các nội dung tại phiên thảo luận tập trung vào việc giúp SME tiếp cận công nghệ với chi phí phù hợp, đáp ứng yêu cầu an toàn dữ liệu và kết nối thuận lợi hơn với thị trường khu vực. Hiệu quả triển khai cần gắn với cả hạ tầng dịch vụ lẫn khả năng phối hợp, thực thi chính sách.