Việt Nam sở hữu trữ lượng bô xít gấp 290 lần Mỹ

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu rà soát từng trường hợp quy hoạch bô xít chồng lấn với khu dân cư, công trình công cộng, hạ tầng và dự án đầu tư. Phương án khoanh định được thống nhất theo phạm vi phân bố thân quặng, đồng thời giữ nguyên mục tiêu và số lượng cụm tổ hợp bô xít – alumin theo Quy hoạch 866.

Rà soát từng trường hợp chồng lấn quy hoạch bô xít

Theo CafeF, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 561/TB-VPCP ngày 30/10/2026, nêu kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tại phiên họp Hội đồng thẩm định Quy hoạch khoáng sản nhóm I thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Đối với bô xít, Phó Thủ tướng Thường trực thống nhất khoanh định khu vực quy hoạch theo phạm vi phân bố thân quặng, dựa trên kết quả điều tra, đánh giá và thăm dò. Phương án giữ nguyên mục tiêu, quy mô trữ lượng, tài nguyên và số lượng cụm tổ hợp bô xít – alumin theo Quy hoạch 866 được phê duyệt năm 2023. Trong phạm vi quy hoạch, các dự án quan trọng quốc gia và tuyến đường cao tốc được ưu tiên thực hiện khi có quyết định của cấp có thẩm quyền.

Bộ Công Thương được giao phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương rà soát từng trường hợp chồng lấn. Các trường hợp cần được phân loại theo thời điểm hình thành, tình trạng pháp lý và hiện trạng triển khai để có căn cứ xử lý.

Theo Bộ Công Thương, Quy hoạch 866 đã tạo cơ sở quản lý, bảo vệ tài nguyên và triển khai dự án. Tuy nhiên, thông tin về ranh giới, tọa độ, trữ lượng khoáng sản và hiện trạng sử dụng đất tại một số khu vực chưa thống nhất, gây khó khăn cho việc cấp phép thăm dò, khai thác và triển khai các dự án liên quan.

Ưu tiên tháo gỡ cho dự án đủ điều kiện

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu sớm tháo gỡ vướng mắc để đưa các dự án đủ điều kiện vào hoạt động, tránh lãng phí nguồn lực. Việc điều chỉnh quy hoạch không hợp thức hóa sai phạm hoặc thay thế trách nhiệm xử lý các vi phạm đã được cơ quan có thẩm quyền xác định.

Các bộ Tài chính, Tư pháp, Xây dựng, Quốc phòng và Công an phối hợp, cho ý kiến theo chức năng khi Bộ Công Thương đề nghị. Bộ Tài chính được giao cập nhật hồ sơ trên Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về quy hoạch.

Hội đồng thẩm định thống nhất thông qua hồ sơ với yêu cầu tiếp thu, chỉnh sửa trước khi trình Thủ tướng. Theo thông báo kết luận, Bộ Công Thương được giao hoàn thiện và trình hồ sơ chậm nhất ngày 31/10, phấn đấu để quy hoạch được phê duyệt trong tháng 11.

Gắn khai thác bô xít với năng lực chế biến sâu

Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý lựa chọn nhà đầu tư có năng lực tài chính và công nghệ, đặc biệt là khả năng chế biến sâu. Quy hoạch cần xác định sản phẩm cuối cùng, mức độ chế biến và tiêu chuẩn chất lượng đối với từng loại khoáng sản. Vị trí cơ sở chế biến cần gắn với vùng nguyên liệu, có tính đến điều kiện vận chuyển và chi phí đầu tư.

Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam được đề nghị phối hợp cung cấp số liệu, cân đối nguồn bô xít cho các tổ hợp alumin Nhân Cơ và Tân Rai, đồng thời cân đối nhu cầu than cho sản xuất điện và đẩy nhanh các dự án mở rộng, nâng công suất theo quy hoạch.

Bô xít là quặng tự nhiên chứa chủ yếu các khoáng vật hydroxit nhôm, cùng các thành phần như sắt, silica và titania. Công dụng chính của quặng là sản xuất nhôm. Quá trình này thường gồm hai công đoạn: chế biến bô xít thành alumin (Al₂O₃) theo công nghệ Bayer, sau đó điện phân alumin để thu nhôm kim loại.

Tây Nguyên tập trung phần lớn trữ lượng bô xít của Việt Nam

Theo số liệu năm 2023 của Cục Khảo sát Địa chất Mỹ được CafeF dẫn lại, trữ lượng bô xít của Việt Nam vào khoảng 5,8 tỷ tấn. Trong cùng bộ số liệu, Trung Quốc có khoảng 710 triệu tấn, Nga 480 triệu tấn và Mỹ 20 triệu tấn. Tương ứng, trữ lượng của Việt Nam cao khoảng 8 lần Trung Quốc, 12 lần Nga và 290 lần Mỹ.

Theo dữ liệu của Chương trình Tây Nguyên 3 được bài báo dẫn riêng, Tây Nguyên tập trung hơn 99% tổng trữ lượng bô xít cả nước, với ước tính khoảng 5,4 tỷ tấn quặng nguyên khai. Lâm Đồng là địa phương có trữ lượng lớn nhất. Hai con số 5,8 tỷ tấn và 5,4 tỷ tấn đến từ hai nguồn với phạm vi thống kê khác nhau.

Tại cuộc họp ngày 27/10, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười cho biết quy hoạch bô xít chồng lấn với nhiều khu dân cư, công trình giao thông và dự án đầu tư, ảnh hưởng đến khả năng huy động nguồn lực phát triển địa phương. Tỉnh kiến nghị phân định rõ khu vực khai thác theo từng giai đoạn, khu vực dự trữ và diện tích có thể sử dụng cho mục đích khác.

Một số địa phương cũng đề nghị rà soát các khu vực chồng lấn đất rừng, khu bảo tồn, di sản, công trình hạ tầng và khu kinh tế. Với những nơi đã khai thác nhưng còn tiềm năng khoáng sản ở tầng sâu, các địa phương kiến nghị làm rõ phương án sử dụng đất trong thời gian chưa tiếp tục khai thác để tránh bỏ không.