Pháp chao đảo kinh tế sau cuối tuần bất ổn

Trái phiếu chính phủ Pháp tiếp tục chịu áp lực bán sau các cuộc biểu tình và bạo loạn cuối tuần. Lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,93%, trong khi lo ngại về thâm hụt ngân sách, khả năng cắt giảm chi tiêu và bất ổn chính trị khiến nhà đầu tư thận trọng hơn.

Lợi suất trái phiếu Pháp tăng, chứng khoán tiếp tục giảm

Làn sóng bán tháo trở lại trong phiên thứ Hai, cho thấy sức ép đối với nền kinh tế lớn thứ hai khu vực đồng euro. Diễn biến trên cả thị trường trái phiếu và cổ phiếu phản ánh những lo ngại về triển vọng tài chính công của Pháp.

Lợi suất kỳ hạn 10 năm đạt 4,93%

Lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm tăng 0,14 điểm phần trăm, lên 4,93%. Đây là một trong những phiên diễn biến tiêu cực của thị trường này trong năm, với kết quả kém hơn các nước cùng khu vực.

Chênh lệch lợi suất trái phiếu 10 năm giữa Pháp và Đức quay lại 1,47 điểm phần trăm. Khoảng cách này từng xuất hiện trong những tuần gần đây, nhưng trước đó chưa được ghi nhận kể từ cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu.

Pháp cũng là nước có chi phí đi vay tăng mạnh hơn các thành viên còn lại trong nhóm G7 kể từ khi chiến tranh Iran bùng nổ. Lo ngại toàn cầu về lạm phát và phát hành nợ đang đan xen với những bất an về tài chính công của nước này.

CAC 40 giảm thêm 1,1%

Chỉ số chứng khoán CAC 40 giảm 1,1% trong phiên thứ Hai, với cổ phiếu ngân hàng nằm trong nhóm giảm mạnh.

Thị trường Pháp vốn đã kém các thị trường châu Âu khác với khoảng cách lớn hơn những năm gần đây. Những bất ổn mới tiếp tục gia tăng sức ép lên tâm lý nhà đầu tư.

Biểu tình chuyển thành bạo loạn, hàng nghìn cơ sở bị cướp phá

Các cuộc biểu tình trên toàn quốc hôm thứ Bảy thu hút sinh viên phản đối điều kiện giáo dục và người dân bất bình trước chi phí sinh hoạt tăng, từ xăng dầu đến tiền thuê nhà. Tuy nhiên, biểu tình nhanh chóng chuyển thành bạo loạn và cướp phá tại nhiều nơi.

Ít nhất 3.000 cửa hàng, doanh nghiệp bị ảnh hưởng

Theo chính phủ, ít nhất 3.000 cửa hàng và doanh nghiệp bị cướp phá. Liên đoàn Bán lẻ Pháp ước tính thiệt hại có thể lên tới vài trăm triệu euro.

Bạo lực tiếp diễn với quy mô nhỏ hơn vào Chủ nhật tại Paris. Một nhóm người mặc đồ đen đột nhập trung tâm thương mại ở khu vực trung tâm thành phố.

Khoảng 350 người bị bắt tại thủ đô, bên cạnh khoảng 2.000 vụ bắt giữ trước đó. Hơn 2.500 người đang bị điều tra chính thức, trong đó 67 người đã bị giam giữ.

Bộ trưởng Tư pháp Gérald Darmanin cam kết áp dụng hình phạt nghiêm khắc đối với những người bị kết tội cướp phá hoặc kích động.

Nhiều địa phương áp dụng giới nghiêm và cấm biểu tình

Chính phủ cho biết sẽ áp dụng giới nghiêm cục bộ khi cần thiết và có thể cấm biểu tình vì lý do an ninh.

Tại Paris, lệnh giới nghiêm được ban hành từ tối thứ Hai đến sáng thứ Ba ở quảng trường Place de la République và khu Les Halles, hai địa điểm tập trung bất ổn cuối tuần. Biểu tình cũng bị cấm tại một số khu vực.

Lyon triển khai biện pháp tương tự. Tỉnh trưởng Marseille cấm biểu tình đến 20h thứ Hai. Trong khi đó, Nice, Lille, Denain và Douai áp dụng giới nghiêm đối với người chưa thành niên tại nhiều khu phố trong đêm thứ Hai.

Chính phủ đối mặt câu hỏi về khả năng kiểm soát tình hình

Phản ứng của lực lượng an ninh trở thành tâm điểm tranh luận sau bạo loạn. Những khác biệt về dự báo số người biểu tình và quy mô huy động lực lượng sẽ được xem xét trong cuộc điều tra của Quốc hội.

Bộ trưởng Nội vụ thừa nhận triển khai lực lượng quá mỏng

Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez thừa nhận cảnh sát được triển khai quá mỏng so với quy mô biểu tình, sau khi cơ quan tình báo nội địa đánh giá thấp số người tham gia.

Theo ông, nhà chức trách dự báo khoảng 200.000 người, nhưng thực tế có hơn 550.000 người xuống đường.

Ông Nuñez cho biết 60.000 cảnh sát và lính cứu hỏa đã được huy động trên toàn quốc. Phe đối lập phản bác, cho rằng con số thực tế chỉ khoảng 10.000 người. Vấn đề này sẽ được đưa vào cuộc điều tra sắp tới của Quốc hội.

Để so sánh, trong cao điểm phong trào áo vàng năm 2018, bắt nguồn từ thuế nhiên liệu, lực lượng cảnh sát được huy động ở mức 80.000–120.000 người.

Tổng thống Macron từ chối đề nghị từ chức của ông Nuñez

Tổng thống Emmanuel Macron đã từ chối đề nghị từ chức của Bộ trưởng Nội vụ sau phản ứng thiếu hiệu quả của cảnh sát.

Theo Điện Élysée, ông Macron yêu cầu ông Nuñez tiếp tục tại nhiệm để duy trì sự liên tục trong chỉ huy, đồng thời làm rõ những thất bại trong lập kế hoạch và công tác tình báo dẫn đến bạo lực.

Thị trưởng Paris và Marseille, đều thuộc đảng Xã hội, yêu cầu chính phủ giải thích việc cảnh sát để mất kiểm soát.

Thị trưởng Marseille Benoît Payan đặc biệt chỉ trích việc tòa thị chính bị xông vào hôm thứ Bảy. Phát biểu trên đài BFM, ông yêu cầu Bộ trưởng Nội vụ giải thích vì sao cảnh sát rút lui, khiến người gây bạo loạn có thể đột nhập.

Phản ứng của Tổng thống Macron tiếp tục gây tranh luận

Trong bài phát biểu truyền hình tối Chủ nhật, ông Macron phân biệt giữa người biểu tình có bất bình chính đáng với các nhóm gây bạo lực. Tuy nhiên, phản ứng từ giới chính trị cho thấy sức ép đối với chính phủ chưa giảm.

Phe đối lập yêu cầu hành động cụ thể

Ông Macron quy trách nhiệm cho những nhóm cực tả cực đoan và các đối tượng phạm tội về hoạt động đập phá. Tổng thống nhấn mạnh người phá hoại phải chịu trách nhiệm, người cướp bóc phải bồi thường cho nạn nhân.

Dù vậy, các chính trị gia đối lập và một số thành viên trong khối trung dung của ông cho rằng bài phát biểu thiếu biện pháp cụ thể. Tranh luận diễn ra khi tổng thống chuẩn bị bắt đầu chuyến công du ngoại giao ba ngày tới các nước vùng Vịnh, chỉ vài giờ sau bài phát biểu.

Ông Édouard Philippe, ứng viên tiềm năng của cánh hữu và từng giữ chức thủ tướng từ năm 2017 đến giữa năm 2020, đánh giá cao thông điệp của tổng thống nhưng yêu cầu những quyết định và sáng kiến giúp khôi phục trật tự.

Bài toán ngân sách khiến nhà đầu tư thêm thận trọng

Bất ổn đường phố diễn ra khi Pháp đang chịu sức ép cắt giảm chi tiêu công và kiểm soát thâm hụt ngân sách. Những khó khăn này gắn với rủi ro chính trị trước cuộc bầu cử tổng thống dự kiến diễn ra trong sáu tháng nữa.

Khả năng cải thiện tài khóa bị đặt dấu hỏi

Theo Gordon Shannon, nhà quản lý quỹ tại TwentyFour Asset Management, các cuộc biểu tình khiến nhà đầu tư e ngại hơn khi nắm giữ trái phiếu Pháp.

Ông nhận định bất ổn cho thấy sự phản kháng đối với các biện pháp cải thiện ngân sách và đánh giá việc củng cố tài khóa thiếu sự ủng hộ trong nước.

Trong nhiều tuần, giới đầu tư trái phiếu đã gây sức ép vì Pháp chưa thể cắt giảm chi tiêu công, trong khi thâm hụt ngày càng lớn tiếp tục làm thị trường bất an.

Dự thảo ngân sách và bầu cử làm tăng rủi ro chính trị

Lãnh đạo cực hữu Marine Le Pen đang dẫn đầu các cuộc thăm dò trước bầu cử tổng thống, khiến nhà đầu tư lo ngại thêm về triển vọng chính trị.

Chính phủ thiểu số của ông Macron còn phải vượt qua tranh luận về dự thảo ngân sách thắt lưng buộc bụng. Cuộc đối đầu này có thể khiến nội các bị lật đổ trước cuối năm.

Trong bối cảnh đó, áp lực lên trái phiếu Pháp đến từ cả lo ngại về tài chính công lẫn khả năng chính phủ thực hiện các biện pháp điều chỉnh ngân sách giữa bất ổn xã hội.

Nguồn: CafeF; tham khảo FT.