Iran lên kế hoạch mở lại eo biển Hormuz với cơ chế thu phí mới

Iran cho biết eo biển Hormuz có thể sớm được mở lại cho hoạt động hàng hải quốc tế sau thời gian gián đoạn bởi căng thẳng khu vực. Tuy nhiên, Tehran cũng đang xây dựng một cơ chế quản lý mới, trong đó các tàu thuyền đi qua tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới có thể phải tuân thủ quy trình cấp phép và nộp phí quá cảnh.

Thông tin này ngay lập tức thu hút sự chú ý của thị trường năng lượng toàn cầu bởi eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ trên thế giới. Bất kỳ thay đổi nào liên quan đến hoạt động lưu thông tại khu vực này đều có thể tác động đáng kể đến giá dầu, chi phí vận tải và chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế.

Iran đề xuất cơ chế quản lý mới đối với eo biển Hormuz

Theo một quan chức cấp cao của Iran, chính quyền nước này đang xem xét triển khai hệ thống quản lý mới đối với các tàu thương mại và tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz sau khi tuyến đường được mở lại hoàn toàn.

Cơ chế mới được cho là sẽ bao gồm thủ tục đăng ký, cấp phép và áp dụng một số khoản phí đối với hoạt động vận tải hàng hải. Tehran cho rằng việc này nhằm tăng cường quản lý an ninh hàng hải và đảm bảo an toàn cho các tàu hoạt động trong khu vực sau giai đoạn căng thẳng quân sự.

Động thái trên đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận của Iran đối với tuyến vận tải chiến lược vốn đóng vai trò huyết mạch đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Hormuz giữ vai trò then chốt đối với thị trường năng lượng

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, kết nối Vịnh Ba Tư với biển Arab và Ấn Độ Dương. Đây là tuyến vận tải quan trọng nhất đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Saudi Arabia, Iraq, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar và chính Iran.

Theo các tổ chức năng lượng quốc tế, mỗi ngày có khoảng 18–20 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỏ được vận chuyển qua eo biển này. Ngoài dầu thô, Hormuz còn là tuyến xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) quan trọng của Qatar.

Do đó, bất kỳ rủi ro nào ảnh hưởng đến hoạt động lưu thông tại Hormuz đều có thể gây biến động mạnh đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Giá dầu có thể giảm áp lực nếu tuyến đường được khôi phục

Trong những tuần gần đây, giá dầu liên tục biến động mạnh do lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông. Những thông tin liên quan đến hoạt động quân sự giữa Iran và Israel đã khiến giới đầu tư lo ngại về khả năng Hormuz bị đóng cửa hoặc hạn chế lưu thông.

Việc Iran phát tín hiệu mở lại eo biển được đánh giá là yếu tố tích cực đối với thị trường bởi nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng dầu mỏ có thể giảm bớt đáng kể.

Nếu hoạt động vận tải được khôi phục ổn định, chi phí bảo hiểm hàng hải và cước vận chuyển dầu thô có thể hạ nhiệt sau giai đoạn tăng mạnh vì rủi ro địa chính trị.

Các doanh nghiệp vận tải vẫn thận trọng

Mặc dù triển vọng mở cửa trở lại đang được đánh giá tích cực, nhiều hãng vận tải và công ty năng lượng vẫn duy trì sự thận trọng.

Một số doanh nghiệp lo ngại việc áp dụng cơ chế cấp phép và thu phí mới có thể làm gia tăng chi phí vận chuyển hoặc kéo dài thời gian lưu thông qua eo biển. Ngoài ra, giới vận tải cũng đang chờ các hướng dẫn cụ thể từ phía Iran về cách thức triển khai chính sách mới.

Các nhà giao dịch dầu mỏ cho rằng thị trường sẽ cần thêm thời gian để đánh giá tác động thực tế của cơ chế này đối với hoạt động xuất khẩu dầu từ khu vực Vịnh Ba Tư.

OPEC+ và các nước xuất khẩu dầu được hưởng lợi

Việc Hormuz hoạt động bình thường trở lại sẽ giúp các nước thành viên OPEC+ duy trì dòng chảy xuất khẩu ổn định trong bối cảnh nhu cầu năng lượng toàn cầu vẫn ở mức cao.

Saudi Arabia, Iraq, Kuwait và UAE là những quốc gia phụ thuộc lớn vào tuyến vận tải này để đưa dầu thô đến các thị trường châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ. Do đó, bất kỳ sự cải thiện nào về khả năng lưu thông đều giúp giảm rủi ro đối với doanh thu xuất khẩu và ổn định nguồn cung toàn cầu.

Thông tin này cũng xuất hiện trong bối cảnh OPEC+ vừa quyết định tiếp tục tăng sản lượng dầu từ tháng 7/2026 nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và hạn chế áp lực giá tăng quá mạnh.

Triển vọng thị trường dầu thời gian tới

Dù việc mở lại eo biển Hormuz là tín hiệu tích cực, thị trường dầu vẫn sẽ tiếp tục theo dõi sát các diễn biến địa chính trị tại Trung Đông.

Nếu cơ chế mới của Iran được triển khai thuận lợi và hoạt động vận tải được khôi phục đầy đủ, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung có thể giảm đáng kể. Điều này có thể tạo áp lực điều chỉnh đối với giá dầu sau giai đoạn tăng mạnh vì yếu tố địa chính trị.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng rủi ro vẫn chưa hoàn toàn biến mất. Bất kỳ sự cố an ninh hoặc căng thẳng quân sự mới nào trong khu vực đều có thể nhanh chóng khiến thị trường năng lượng quay trở lại trạng thái biến động mạnh.

Đối với nhà đầu tư giao dịch hàng hóa tại Edu Trade, thông tin về eo biển Hormuz sẽ tiếp tục là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến xu hướng giá dầu trong thời gian tới. Việc theo dõi sát các chính sách của Iran và diễn biến vận tải tại khu vực Vịnh Ba Tư sẽ đóng vai trò then chốt trong đánh giá triển vọng thị trường năng lượng toàn cầu.