Nhật Bản đặt mục tiêu chiếm 1/3 thị phần bán dẫn toàn cầu

Nhật Bản đang theo đuổi một mục tiêu khá tham vọng trong ngành công nghiệp bán dẫn: nâng vị thế của mình để chiếm khoảng một phần ba thị phần bán dẫn toàn cầu trong những năm tới. Động thái này cho thấy quốc gia châu Á này không chỉ muốn củng cố năng lực sản xuất công nghệ cao trong nước, mà còn tìm cách giảm bớt sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và rủi ro đứt gãy nguồn cung ngày càng rõ rệt.

Với nhà đầu tư theo dõi thị trường hàng hóa và chuỗi cung ứng công nghiệp, định hướng của Nhật Bản có ý nghĩa vượt ra ngoài lĩnh vực công nghệ. Bán dẫn là nền tảng cho nhiều ngành như ô tô, thiết bị điện tử, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và hạ tầng số. Vì vậy, bất kỳ kế hoạch mở rộng nào từ một nền kinh tế lớn như Nhật Bản đều có thể tác động đến nhu cầu nguyên liệu, năng lực sản xuất, dòng vốn đầu tư và tâm lý thị trường trong khu vực.

Nhật Bản muốn gia tăng vị thế trong cuộc đua bán dẫn toàn cầu

Mục tiêu chiếm 1/3 thị phần bán dẫn toàn cầu phản ánh rõ quyết tâm của Nhật Bản trong việc quay lại vai trò trung tâm của ngành công nghiệp chip. Trong nhiều năm, thị phần bán dẫn thế giới đã tập trung mạnh vào một số nền kinh tế và tập đoàn lớn, khiến các quốc gia khác phải tăng tốc để bảo đảm an ninh công nghệ và khả năng tự chủ sản xuất.

Ở góc độ chính sách, việc Nhật Bản đặt ra mục tiêu lớn như vậy thường gắn với chiến lược dài hạn hơn là tăng trưởng ngắn hạn. Điều này bao gồm thu hút đầu tư vào nhà máy sản xuất, phát triển hệ sinh thái nghiên cứu – thiết kế, mở rộng hợp tác với doanh nghiệp quốc tế và củng cố năng lực cung ứng vật liệu, thiết bị cho ngành bán dẫn. Với nền công nghiệp vốn nổi tiếng về độ chính xác và chất lượng, Nhật Bản có lợi thế nhất định ở các phân khúc hỗ trợ cho chuỗi giá trị chip.

Vì sao Nhật Bản đẩy mạnh mục tiêu này?

Có nhiều nguyên nhân khiến Nhật Bản ưu tiên bán dẫn trong giai đoạn hiện tại. Thứ nhất, nhu cầu chip tiếp tục tăng theo quá trình số hóa, phát triển xe điện, tự động hóa nhà máy và ứng dụng AI. Thứ hai, đại dịch và các biến động địa chính trị trong những năm gần đây đã cho thấy chuỗi cung ứng bán dẫn rất dễ bị gián đoạn. Thứ ba, cạnh tranh công nghệ giữa các nền kinh tế lớn khiến nhiều quốc gia muốn giữ năng lực sản xuất chip ngay trên lãnh thổ của mình.

Ngoài ra, Nhật Bản còn chịu áp lực từ nhu cầu bảo đảm nguồn cung cho ngành ô tô và điện tử nội địa. Đây là hai lĩnh vực có liên hệ chặt chẽ với sản xuất bán dẫn. Khi nguồn chip khan hiếm, hoạt động lắp ráp xe, thiết bị gia dụng, máy móc công nghiệp đều có thể bị ảnh hưởng, kéo theo tác động lan tỏa tới tăng trưởng kinh tế.

Chuỗi cung ứng bán dẫn liên quan đến những gì?

Bán dẫn không chỉ là sản phẩm cuối cùng mà còn là kết quả của một chuỗi cung ứng rất phức tạp. Chuỗi này bao gồm nghiên cứu, thiết kế, sản xuất wafer, vật liệu hóa chất siêu tinh khiết, thiết bị chế tạo, đóng gói và kiểm định. Nhật Bản có vị thế đáng chú ý ở một số mắt xích, đặc biệt là vật liệu và thiết bị công nghiệp phục vụ sản xuất chip.

Chính vì vậy, khi nói đến mục tiêu giành 1/3 thị phần bán dẫn toàn cầu, thị trường không chỉ nhìn vào số lượng nhà máy mới, mà còn đánh giá cả năng lực hỗ trợ chuỗi cung ứng. Điều này có thể tạo ra nhu cầu lớn hơn đối với một số loại hàng hóa và nguyên vật liệu công nghiệp liên quan đến sản xuất công nghệ cao, từ hóa chất chuyên dụng đến năng lượng phục vụ các cơ sở sản xuất.

Tác động đến thị trường hàng hóa và tâm lý nhà đầu tư

Việc Nhật Bản đẩy mạnh tham vọng trong lĩnh vực bán dẫn có thể tạo ra nhiều tác động gián tiếp đến thị trường hàng hóa. Trước hết là nhu cầu đối với các nguyên liệu phục vụ sản xuất công nghiệp, điện lực và hạ tầng công nghệ. Các nhà máy bán dẫn thường đòi hỏi môi trường sản xuất tiêu chuẩn rất cao, qua đó kéo theo nhu cầu ổn định về điện, nước siêu sạch và vật liệu đầu vào đặc thù.

Bên cạnh đó, nếu Nhật Bản mở rộng năng lực sản xuất chip, điều này có thể tác động đến tâm lý thị trường đối với nhóm cổ phiếu công nghệ, thiết bị công nghiệp và các doanh nghiệp liên quan đến vật liệu bán dẫn. Tuy nhiên, mức độ tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào tốc độ triển khai dự án, khả năng huy động vốn, chính sách hỗ trợ của chính phủ và tình hình nhu cầu toàn cầu.

Dòng vốn, chính sách và cạnh tranh khu vực

Trong bối cảnh nhiều quốc gia cùng theo đuổi chiến lược bán dẫn nội địa hóa, Nhật Bản không phải là bên duy nhất muốn nâng cao năng lực sản xuất. Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan và một số nền kinh tế khác cũng đang thúc đẩy các chương trình hỗ trợ ngành chip. Điều này khiến cuộc đua trở nên cạnh tranh hơn, đồng thời làm tăng nhu cầu đầu tư vào cơ sở hạ tầng công nghiệp, nghiên cứu và nhân lực.

Đối với nhà đầu tư, đây là dấu hiệu cho thấy xu hướng dịch chuyển của chuỗi cung ứng vẫn đang tiếp diễn. Nhưng thị trường bán dẫn vốn mang tính chu kỳ, nhạy cảm với cung cầu, công nghệ và chính sách. Vì vậy, mọi kỳ vọng đều cần được đặt trong bối cảnh rủi ro về tiến độ triển khai, biến động chi phí sản xuất và thay đổi trong nhu cầu toàn cầu.

Những yếu tố cần theo dõi tiếp

Trong thời gian tới, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi một số biến số quan trọng như chính sách hỗ trợ của chính phủ Nhật Bản, kế hoạch đầu tư của các doanh nghiệp bán dẫn, tiến độ xây dựng nhà máy, nhu cầu chip từ ngành ô tô và điện tử, cũng như diễn biến thương mại quốc tế. Bên cạnh đó, lãi suất, tỷ giá và chi phí năng lượng cũng là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư của ngành.

Với bức tranh hiện tại, mục tiêu chiếm 1/3 thị phần bán dẫn toàn cầu cho thấy Nhật Bản đang muốn tái định vị vai trò của mình trong chuỗi giá trị công nghệ. Đây là một tín hiệu đáng chú ý không chỉ với ngành bán dẫn, mà còn với các thị trường hàng hóa công nghiệp và các nhóm tài sản liên quan đến sản xuất, xuất nhập khẩu và công nghệ cao. Tuy vậy, nhà đầu tư vẫn cần theo dõi thêm dữ liệu thực tế để đánh giá mức độ khả thi của mục tiêu này trong trung và dài hạn.