Thủ tướng đối thoại tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026

Đối thoại tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu chủ động về chiến lược, củng cố nội lực và mở rộng hợp tác trong bối cảnh toàn cầu bất định. Việt Nam hướng tới nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị, phát triển công nghệ và xây dựng quan hệ đối tác dài hạn.

Sáng 28/10 tại TP.HCM, sau phiên toàn thể cấp cao của Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đối thoại với ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), về chủ đề định vị Việt Nam trong tương lai toàn cầu.

Theo nội dung được Tạp chí Công Thương đăng tải, cuộc đối thoại tập trung vào năm trọng tâm, từ nhận diện chuyển dịch quốc tế, xây dựng sức chống chịu đến xác định vai trò của Việt Nam và thúc đẩy các quan hệ hợp tác mới.

Chủ động chiến lược trước những chuyển dịch toàn cầu

Theo Thủ tướng, thế giới đang trải qua giai đoạn biến động sâu sắc, với tương quan sức mạnh tiếp tục dịch chuyển theo hướng đa cực, đa trung tâm. Cạnh tranh giữa các nước lớn mở rộng sang kinh tế, công nghệ, dữ liệu, năng lượng và các chuẩn mực thương mại, đầu tư, môi trường, quản trị.

Toàn cầu hóa tiếp tục diễn ra nhưng được tổ chức lại theo hướng phân mảnh hơn, đặt ra yêu cầu cao về an ninh, tự chủ và sức chống chịu. Trong khi đó, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới đang thay đổi phương thức sản xuất, quản trị và phân bổ lợi thế phát triển.

Ba thách thức đối với quỹ đạo phát triển

Thủ tướng chỉ ra ba thách thức có quan hệ chặt chẽ với nhau.

Trước hết, thể chế và luật lệ chung cần được điều chỉnh để theo kịp những vấn đề mới. Tiếp đến, mô hình tăng trưởng dựa vào các động lực truyền thống ngày càng bộc lộ giới hạn, đặc biệt tại những quốc gia đang phát triển. Cuối cùng, lòng tin chiến lược suy giảm đòi hỏi đổi mới phương thức hợp tác, đầu tư và phối hợp giữa các bên.

Trong bối cảnh đó, năng lực phát triển ngày càng phụ thuộc vào sức chống chịu, mức độ tự chủ chiến lược và khả năng tạo ra động lực tăng trưởng mới.

Việt Nam xác định ba định hướng lớn: củng cố tự chủ chiến lược gắn với hội nhập quốc tế; đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đột phá cải cách thể chế đi cùng nâng cao năng lực quản trị quốc gia.

Thủ tướng nhấn mạnh thế giới càng bất định, Việt Nam càng cần chủ động về chiến lược, củng cố nội lực và mở rộng hợp tác, tiếp tục là đối tác tin cậy và điểm đến ổn định, an toàn cho nhà đầu tư.

Xây dựng sức chống chịu và động lực tăng trưởng mới

Theo Thủ tướng, sức chống chịu cần được thể hiện qua khả năng thích ứng, phục hồi, tự đổi mới và phát triển mạnh hơn sau biến động. Việc xử lý khó khăn trước mắt phải đi cùng khắc phục những hạn chế mang tính cơ cấu.

Với nền kinh tế có độ mở cao, Việt Nam xác định năm nhóm nhiệm vụ để tăng khả năng ứng phó với các cú sốc bên ngoài.

Giữ ổn định vĩ mô và đẩy mạnh cải cách thể chế

Ổn định chính trị, xã hội và nền tảng kinh tế vĩ mô được xác định là điều kiện tiên quyết. Chính sách tiếp tục được điều hành linh hoạt để kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, an ninh năng lượng và lương thực.

Thủ tướng cho biết nợ công khoảng 34% GDP tạo dư địa hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi có cú sốc, đồng thời tiếp tục đầu tư hạ tầng chiến lược và các lĩnh vực ưu tiên. Năng lực dự báo, cảnh báo sớm và phản ứng chính sách cũng cần được nâng cao.

Về thể chế, Việt Nam tập trung xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, hiện đại, đổi mới quản trị dựa trên năng lực bộ máy, công nghệ và dữ liệu.

Theo số liệu Thủ tướng nêu tại đối thoại, trong sáu tháng qua, thời gian tuân thủ đã giảm 53% và chi phí tuân thủ giảm 55% cho người dân, doanh nghiệp. Các nỗ lực cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh sẽ tiếp tục được triển khai để khơi thông nguồn lực.

Phát triển hạ tầng, doanh nghiệp và nguồn nhân lực

Việt Nam ưu tiên hạ tầng đồng bộ, hiện đại; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hỗ trợ doanh nghiệp từng bước làm chủ công nghệ.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp tư nhân được chú trọng hỗ trợ nâng năng lực quản trị, tài chính, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Đối với đầu tư nước ngoài, định hướng là thu hút có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và tăng giá trị gia tăng trong nước. Liên kết giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp FDI được xem là nội dung quan trọng.

Các nhiệm vụ khác gồm củng cố năng lực sản xuất, tăng dự trữ chiến lược đối với mặt hàng thiết yếu, phát triển hạ tầng phòng chống thiên tai và nâng năng lực quản trị rủi ro khí hậu.

Giáo dục đại học và đào tạo nghề tiếp tục được ưu tiên để đáp ứng nhu cầu thị trường lao động và các ngành nghề mới.

Song song với củng cố nội lực, Việt Nam tiếp tục đa dạng hóa thị trường, đối tác, nguồn vốn, công nghệ, năng lượng và chuỗi cung ứng; khai thác hiệu quả các FTA và cơ chế hợp tác đa phương.

Định vị Việt Nam trong mạng lưới tăng trưởng mới

Hướng tới năm 2035, Việt Nam mong muốn từng bước trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ số mới nổi, trung tâm năng lượng mới, năng lượng xanh, năng lượng sạch và sản xuất nông nghiệp xanh của khu vực, thế giới.

Việt Nam cũng hướng tới vai trò mắt xích quan trọng, đáng tin cậy trong chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị và các cực tăng trưởng mới; đóng góp lớn hơn thông qua quản trị hiện đại, năng lực cạnh tranh và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ba nhóm lợi thế để nâng cao vị thế

Lợi thế thứ nhất là vị trí địa chiến lược, sự ổn định chính trị, kinh tế vĩ mô và triển vọng tăng trưởng tích cực. Mạng lưới FTA và quan hệ kinh tế đa dạng tạo nền tảng kết nối thị trường, dòng vốn, chuỗi cung ứng và hệ sinh thái công nghệ.

Lợi thế thứ hai là quá trình đổi mới mô hình phát triển diễn ra cùng thời điểm kinh tế toàn cầu tái cấu trúc mạnh. Việt Nam đang thúc đẩy khoa học, công nghệ, cải cách thể chế và nâng năng lực doanh nghiệp để tận dụng cơ hội từ số hóa, xanh hóa và dịch chuyển đầu tư công nghệ cao.

Lợi thế thứ ba là nền tảng nội lực rộng, với dân số trên 100 triệu người, nguồn nhân lực dồi dào, thị trường năng động và năng lực sản xuất được hình thành qua nhiều năm tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Cùng với đó là tiềm năng về nông nghiệp, kinh tế biển, khoáng sản chiến lược, năng lượng tái tạo và đa dạng sinh học. Những yếu tố này tạo điều kiện để Việt Nam gia tăng đóng góp về giá trị, công nghệ và động lực phát triển.

Củng cố tự chủ gắn với hội nhập quốc tế

Về đối ngoại, Thủ tướng khẳng định Việt Nam kiên định đường lối độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa và đa dạng hóa quan hệ, trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Tự chủ chiến lược được đặt trên nền tảng củng cố năng lực nội tại, giữ vững quyền tự quyết và chủ động lựa chọn phương thức hợp tác phù hợp với lợi ích quốc gia, đồng thời tôn trọng lợi ích chính đáng của đối tác.

Việt Nam tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy khoa học, công nghệ và bảo đảm các yêu cầu về an ninh năng lượng, lương thực, môi trường, con người; đa dạng hóa chuỗi cung ứng thiết yếu để giảm tổn thương trước biến động.

Theo Thủ tướng, Việt Nam sẽ tận dụng hiệu quả 18 hiệp định thương mại tự do đã ký kết để mở rộng thị trường, thu hút vốn, công nghệ và tri thức. Mục tiêu là nâng năng lực nội sinh, từng bước làm chủ công nghệ và tạo giá trị gia tăng cao hơn khi tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Thúc đẩy hợp tác từ đầu tư đến cùng kiến tạo giá trị

Thủ tướng đề nghị các đối tác cùng Việt Nam hoạch định, cụ thể hóa ý tưởng thành dự án và sản phẩm, chia sẻ trách nhiệm và theo đuổi đến kết quả cuối cùng.

Với chính phủ các nước, Việt Nam mong muốn củng cố môi trường hòa bình, ổn định; xây dựng khuôn khổ hợp tác cởi mở, công bằng, bền vững về thương mại, đầu tư, hạ tầng và khoa học, công nghệ; đưa thành quả phát triển đến người dân và doanh nghiệp.

Với cộng đồng doanh nghiệp, Thủ tướng kêu gọi chia sẻ công nghệ, tri thức, kinh nghiệm quản trị và tham gia đào tạo nhân lực. Các tập đoàn quốc tế được đề nghị hỗ trợ phát triển hệ sinh thái công nghiệp, tăng năng suất và kết nối doanh nghiệp Việt Nam sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường và nâng chất lượng sống của người dân cũng được nhấn mạnh trong quá trình hợp tác.

Đối với WEF, Việt Nam mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ trong chuyển đổi mô hình phát triển, đồng thời sẵn sàng trở thành đối tác chiến lược của diễn đàn tại khu vực để thúc đẩy sáng kiến và mô hình mới.

Chính phủ cam kết đồng hành với doanh nghiệp, nhà đầu tư

Trong thông điệp kết thúc, Thủ tướng nhấn mạnh định hướng chuyển từ đầu tư tại Việt Nam sang đầu tư cùng Việt Nam.

Theo đó, nhà đầu tư quốc tế được khuyến khích tăng liên kết với doanh nghiệp trong nước, viện nghiên cứu và trường đại học để cùng phát triển công nghệ, sản phẩm, nhân lực và mạng lưới nhà cung ứng.

Chính phủ khẳng định tiếp tục theo đuổi tăng trưởng nhanh, cao trên nền tảng ổn định vĩ mô; hoàn thiện thể chế, nâng chất lượng thực thi pháp luật, phát triển hạ tầng và nguồn nhân lực; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Việc duy trì đối thoại, lắng nghe và phối hợp xử lý kịp thời kiến nghị, khó khăn theo thẩm quyền tiếp tục là cam kết của Chính phủ nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác lâu dài, có kết quả thực tế và cùng có lợi.