Vì sao giá điện giảm 2%, thuế xăng về 0% từ ngày 1/11?

Giá bán lẻ điện bình quân giảm 2% và thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0% từ ngày 1/11/2026 đến hết tháng 3/2027. Hai chính sách được triển khai khi áp lực lạm phát tăng, nhằm hạ chi phí năng lượng cho người dân, doanh nghiệp và hỗ trợ hoạt động kinh tế.

Giảm giá năng lượng khi dư địa kiểm soát lạm phát thu hẹp

Theo VnExpress, từ ngày 1/11, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, xuống 2.159,9 đồng/kWh, chưa gồm VAT.

Cùng thời điểm, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng được đưa về 0%, từ mức 10% với xăng khoáng và 7–8% với xăng sinh học. Các mức điều chỉnh được áp dụng đến hết ngày 31/3/2027.

Hai quyết định được đưa ra khi CPI bình quân chín tháng tăng 4,52%, trong khi mục tiêu kiểm soát lạm phát cả năm khoảng 4,5%.

Theo Chính phủ, áp lực giá thời gian qua chủ yếu đến từ dầu tăng giá do xung đột Trung Đông, gián đoạn nguồn cung và ảnh hưởng đến các cơ sở lọc dầu. Trong quý III, giá dầu thế giới duy trì trên 110 USD/thùng, tác động đến giá nhiên liệu trong nước.

Chuyên gia Ngô Trí Long nhận định Việt Nam đang đồng thời theo đuổi tăng trưởng từ 10% trở lên và kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%. Giảm chi phí điện, xăng được kỳ vọng hỗ trợ cả hai mục tiêu trong điều kiện dư địa kiềm chế giá cuối năm còn hạn hẹp.

Tại phiên thảo luận kinh tế – xã hội ngày 30/10, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết hai chính sách dự kiến tạo thêm khoảng 0,07 điểm phần trăm dư địa kiểm soát lạm phát.

Giá điện giảm tác động đến CPI và chi phí sản xuất

Bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê Dịch vụ và Giá thuộc Cục Thống kê, cho biết điện sinh hoạt có quyền số 4,81% trong rổ hàng hóa, dịch vụ tính CPI.

Bình quân chín tháng, chỉ số giá điện sinh hoạt tăng 4,35%, đóng góp khoảng 0,21 điểm phần trăm vào mức tăng 4,52% của CPI chung.

Theo bà, giảm giá điện có thể giúp hạ áp lực lên CPI, hỗ trợ ổn định kỳ vọng lạm phát và sức mua của người dân. Đối với doanh nghiệp, chi phí điện thấp hơn tạo điều kiện duy trì, mở rộng sản xuất, nhất là những ngành sử dụng nhiều điện.

Doanh nghiệp có thể giảm giá thành, nhưng mức hưởng lợi khác nhau

Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, ước tính mức giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân có thể trực tiếp kéo CPI giảm hơn 0,066 điểm phần trăm. Nếu tính vòng tác động tiếp theo, mức ảnh hưởng có thể tăng lên khoảng gấp đôi.

Theo ông, chi phí điện giảm cũng tạo điều kiện hạ hoặc kìm giữ giá bán sản phẩm. Với các ngành như thép, dệt may và xi măng, giá thành được ước tính có thể giảm khoảng 0,12–0,3%.

Các con số trên là ước tính tác động. Mức giảm thực tế phụ thuộc vào cơ cấu chi phí, mức sử dụng điện và cách doanh nghiệp điều chỉnh hoạt động kinh doanh.

Hóa đơn mỗi hộ không nhất thiết giảm đúng 2%

Chuyên gia Ngô Trí Long lưu ý mức giá bán lẻ điện bình quân gần 2.160 đồng/kWh không đồng nghĩa mọi hộ gia đình đều có hóa đơn giảm tương ứng 2%.

Số tiền thực trả còn phụ thuộc vào biểu giá áp dụng và lượng điện sử dụng trong tháng. Khoản tiết kiệm có thể hỗ trợ chi tiêu cho các nhu cầu khác, nhưng mức hưởng lợi sẽ khác nhau giữa các hộ.

Thuế xăng về 0% nhằm giảm áp lực chi phí vận tải

Xăng dầu là đầu vào của sản xuất, vận tải và nhiều dịch vụ. Biến động giá nhiên liệu vì vậy vừa ảnh hưởng trực tiếp đến CPI, vừa tác động đến chi phí vận chuyển hàng hóa.

Theo bài viết, từ đầu năm, nhà điều hành đã triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ như đưa thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu về 0 đồng và không yêu cầu kê khai, tính nộp VAT đối với các mặt hàng này đến hết năm.

Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ đã dành khoảng 64.000 tỷ đồng cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu. Trong hai tháng cuối năm, dự kiến tiếp tục dành khoảng 4.000 tỷ đồng để giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng.

Sau điều chỉnh thuế, giá xăng E10 RON 95-III giảm gần 1.600 đồng/lít, xuống 24.150 đồng/lít. Tuy nhiên, mức này vẫn cao hơn khoảng 4.330 đồng/lít, tương đương gần 22%, so với cuối tháng 2, khi xung đột Trung Đông bắt đầu.

Áp lực lạm phát cuối năm vẫn cần theo dõi

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá ngày 9/10, Bộ Tài chính xác định các sức ép gồm giá năng lượng thế giới, rủi ro tỷ giá, gián đoạn chuỗi cung ứng và nhu cầu sản xuất, tiêu dùng tăng vào cuối năm.

Bộ Tài chính cập nhật hai kịch bản lạm phát bình quân năm 2026 ở mức 4,5% và 4,8%. Ngân hàng Nhà nước đưa ra dự báo khoảng 4,5–5%.

Để hỗ trợ kiểm soát mặt bằng giá, ông Nguyễn Tiến Thỏa khuyến nghị phối hợp thời điểm điều chỉnh các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, như y tế và giáo dục, tránh tăng giá dồn dập vào cuối năm.

Đối với doanh nghiệp, việc chủ động tiết kiệm chi phí và nâng hiệu quả vận hành có thể hỗ trợ sức cạnh tranh, đồng thời tạo thêm điều kiện giảm giá bán ra thị trường.