
Các lô diesel Nga đang trở lại Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ và Morocco sau khi Moscow dỡ lệnh cấm xuất khẩu, còn Mỹ tạm nới một số biện pháp trừng phạt. Hai tàu chở tổng cộng khoảng 600.000 thùng đã lên đường, trong khi Nga đặt khả năng nâng xuất khẩu lên tối đa 3,5 triệu tấn/tháng vào cuối năm.
Diesel Nga nối lại xuất khẩu sau thỏa thuận với Mỹ
Nguồn cung được khôi phục sau thời gian Nga hạn chế xuất khẩu để đáp ứng nhu cầu trong nước. Tuy nhiên, việc Mỹ tạm nới trừng phạt không đồng nghĩa nhiên liệu Nga được tiếp cận trở lại mọi thị trường.
Moscow dỡ lệnh cấm xuất khẩu từ ngày 9/10
Nga áp dụng hạn chế xuất khẩu diesel trong mùa hè nhằm xử lý tình trạng thiếu nhiên liệu trong nước, sau hàng loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu.
Ngày 9/10, Moscow gỡ bỏ lệnh cấm sau khi Tổng thống Vladimir Putin đạt thỏa thuận với Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc bổ sung diesel cho thị trường thế giới.
Đi kèm thỏa thuận, Washington tạm đình chỉ một số biện pháp trừng phạt liên quan đến nguồn cung nhiên liệu Nga. Dù vậy, lệnh cấm nhập nhiên liệu Nga của Liên minh châu Âu (EU) và Anh vẫn có hiệu lực.
Trước khi dòng chảy thương mại bị gián đoạn, Nga thường đứng thứ hai thế giới về xuất khẩu diesel, sau Mỹ.
Hai tàu chở khoảng 600.000 thùng hướng tới Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ
Dữ liệu vận tải biển của Kpler và LSEG ghi nhận ít nhất hai tàu chở diesel Nga phát tín hiệu hướng tới Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ.
Tàu Leruo rời cảng Primorsk ở vùng Baltic ngày 16/10, khai báo điểm đến là Manaus, Brazil. Tàu Dolunay rời Primorsk hai ngày trước đó và đang hướng tới Alanya, Thổ Nhĩ Kỳ.
Theo Kpler, mỗi tàu chở khoảng 300.000 thùng diesel, nâng tổng khối lượng của hai chuyến hàng lên khoảng 600.000 thùng. Morocco cũng bắt đầu nhập khẩu trở lại diesel Nga sau khi lệnh cấm được dỡ bỏ.
Nga ưu tiên các thị trường tiêu thụ truyền thống
Những chuyến hàng đầu tiên cho thấy Nga đang khôi phục các tuyến thương mại sẵn có. Đây là những thị trường đã chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu xuất khẩu diesel của nước này.
Thổ Nhĩ Kỳ chiếm khoảng 34% lượng xuất khẩu
Theo Kpler, từ đầu năm, ba thị trường tiêu thụ diesel Nga có tỷ trọng đáng chú ý gồm:
| Thị trường | Tỷ trọng trong lượng diesel Nga xuất khẩu |
|---|---|
| Thổ Nhĩ Kỳ | Khoảng 34% |
| Brazil | 24% |
| Morocco | Khoảng 10% |
Michelle Brouhard, Giám đốc bộ phận rủi ro địa chính trị tại Kpler, đánh giá các tuyến thương mại đã được thiết lập là lựa chọn phù hợp khi nguồn cung Nga quay lại.
Theo bà, Moscow có khả năng ưu tiên những thị trường hấp thụ nhanh khối lượng lớn, thay vì dành thời gian tìm khách hàng mới trong lúc nguồn cung diesel toàn cầu còn eo hẹp.
Nhà cung cấp Thổ Nhĩ Kỳ điều chỉnh hoạt động mua hàng
Ba nguồn tin cho biết các nhà cung cấp nhiên liệu tại Thổ Nhĩ Kỳ đã giảm mua diesel từ những nhà máy lọc dầu trong nước do kỳ vọng hàng Nga sắp trở lại.
Diễn biến này cho thấy việc nối lại xuất khẩu diesel Nga đã ảnh hưởng đến quyết định mua hàng tại thị trường tiêu thụ, ngay cả khi các lô hàng vẫn đang trên đường vận chuyển.
Xuất khẩu diesel Nga có thể tăng mạnh vào cuối năm
Dù hoạt động giao hàng đang được khôi phục, xuất khẩu diesel Nga từ đầu năm vẫn thấp hơn đáng kể so với năm trước. Các kế hoạch được công bố cho thấy quy mô nguồn cung có thể tăng trong những tháng tới.
Bình quân từ đầu năm giảm 41%
Lượng diesel Nga xuất khẩu bình quân năm nay đạt khoảng 345.000 thùng/ngày, giảm 41% so với cùng kỳ năm ngoái.
Riêng giai đoạn 11–20/10, các cảng Nga bốc lên tàu khoảng 210.000 tấn diesel, tương đương 1,56 triệu thùng. Khối lượng này có thể tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm.
Khả năng đạt tối đa 3,5 triệu tấn mỗi tháng
Theo thông tin ông Trump đưa ra trước đó, Nga sẽ bổ sung diesel cho thị trường theo các mốc:
- Ngay lập tức: 300.000 tấn, tương đương khoảng 2,25 triệu thùng.
- Trong tháng 11: 500.000 tấn.
- Ngay sau đó: thêm 1 triệu tấn.
Trong khi đó, Phó thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết xuất khẩu có thể vượt khối lượng đã thống nhất với Mỹ, hướng tới tối đa 3,5 triệu tấn/tháng vào cuối năm, tương đương khoảng 875.000 thùng/ngày.
Đây là khả năng được phía Nga đề cập, chưa phải khối lượng xuất khẩu đã thực hiện.
Nguồn cung bổ sung có thể giảm thiếu hụt diesel toàn cầu
Triển vọng xuất khẩu của Nga được chú ý trong bối cảnh thị trường diesel còn thiếu nguồn cung. Mức độ bổ sung thực tế sẽ quyết định khả năng thu hẹp khoảng trống này.
Chuyên gia đánh giá tác động phụ thuộc quy mô xuất khẩu
James Noel-Beswick, chuyên gia tại Sparta Commodities, cho rằng lượng nhiên liệu trong kế hoạch ban đầu do ông Trump công bố vẫn khá nhỏ so với mức thiếu hụt toàn cầu.
Tuy nhiên, nếu xuất khẩu Nga đạt quy mô mà ông Novak đề cập, phần lớn thiếu hụt diesel hiện nay có thể được bù đắp.
Mỹ theo dõi giá diesel trước bầu cử giữa kỳ
Washington đang đặc biệt quan tâm đến giá diesel trước cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ ngày 3/11.
Diesel được sử dụng trong vận tải, nông nghiệp và công nghiệp. Vì vậy, giá nhiên liệu tăng có thể nhanh chóng truyền sang chi phí hàng hóa và hoạt động sản xuất. Việc Nga nối lại xuất khẩu, cùng khả năng nâng khối lượng vào cuối năm, là những diễn biến đáng theo dõi đối với nguồn cung thị trường.
Nguồn: CafeF – Theo Reuters.