FAO dự báo sản lượng ngũ cốc toàn cầu giảm trong năm 2026, nguồn cung thế giới đối mặt nhiều thách thức

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) dự báo sản lượng ngũ cốc toàn cầu niên vụ 2026/27 sẽ giảm khoảng 2% so với mức kỷ lục của niên vụ trước, đánh dấu sự suy giảm đầu tiên sau nhiều năm tăng trưởng liên tục. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sản lượng lúa mì giảm tại nhiều quốc gia xuất khẩu lớn, trong khi điều kiện thời tiết bất lợi và chi phí sản xuất gia tăng tiếp tục tạo áp lực lên hoạt động canh tác.

Mặc dù nguồn cung toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao nhờ lượng tồn kho tích lũy từ các vụ mùa bội thu trước đó, triển vọng sản xuất kém thuận lợi đang khiến thị trường nông sản quốc tế trở nên nhạy cảm hơn với các rủi ro thời tiết và địa chính trị.

Sản lượng ngũ cốc toàn cầu dự kiến giảm 2%

Theo FAO, tổng sản lượng ngũ cốc thế giới trong niên vụ 2026/27 được dự báo đạt khoảng 2,98 tỷ tấn, giảm từ mức kỷ lục hơn 3,04 tỷ tấn của niên vụ 2025/26. Mức giảm chủ yếu đến từ nhóm lúa mì khi nhiều khu vực sản xuất lớn ghi nhận năng suất thấp hơn do điều kiện thời tiết không thuận lợi.

Bên cạnh đó, các tổ chức quốc tế cũng ghi nhận xu hướng giảm diện tích gieo trồng tại một số quốc gia khi nông dân chuyển sang các loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao hơn hoặc ít tốn chi phí đầu vào hơn.

Lúa mì là mặt hàng chịu ảnh hưởng lớn nhất

FAO và Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế (IGC) đều nhận định lúa mì sẽ là mặt hàng chịu tác động mạnh nhất trong niên vụ mới. Sản lượng lúa mì toàn cầu được dự báo giảm xuống quanh mức 820 triệu tấn, thấp hơn đáng kể so với niên vụ trước.

Các khu vực xuất khẩu chủ chốt như Mỹ, Liên minh châu Âu, Australia và Argentina đều đối mặt với những thách thức liên quan đến thời tiết. Trong khi đó, hiện tượng El Niño đang hình thành cũng làm gia tăng nguy cơ khô hạn tại nhiều vùng sản xuất nông nghiệp quan trọng.

Tiêu thụ ngũ cốc vẫn tiếp tục tăng

Trái ngược với xu hướng sản xuất, nhu cầu tiêu thụ ngũ cốc toàn cầu vẫn được dự báo tăng trong niên vụ 2026/27. FAO cho biết mức sử dụng ngũ cốc thế giới có thể tăng khoảng 0,6%, trong khi nhu cầu đối với lúa mì, ngô và thức ăn chăn nuôi tiếp tục duy trì ở mức cao.

Điều này đồng nghĩa với việc cán cân cung cầu có thể trở nên thắt chặt hơn, đặc biệt nếu thời tiết tiếp tục gây ảnh hưởng đến năng suất cây trồng tại các khu vực sản xuất lớn.

Tồn kho ngũ cốc bắt đầu thu hẹp

Sau khi tăng mạnh trong niên vụ 2025/26 nhờ sản lượng kỷ lục, tồn kho ngũ cốc toàn cầu được dự báo sẽ giảm nhẹ trong năm tới.

FAO ước tính lượng dự trữ ngũ cốc thế giới có thể giảm khoảng 0,3%, trong khi IGC dự báo tồn kho cuối kỳ giảm khoảng 4% so với niên vụ trước. Dù vậy, lượng dự trữ hiện tại vẫn cao hơn mức trung bình của nhiều năm gần đây và đủ để hạn chế nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng.

Biến động thời tiết và chi phí đầu vào tiếp tục là rủi ro lớn

Các chuyên gia cho rằng triển vọng thị trường ngũ cốc trong năm 2026 phụ thuộc rất lớn vào diễn biến thời tiết toàn cầu. Hiện tượng El Niño, nắng nóng kéo dài và nguy cơ khô hạn tại nhiều khu vực sản xuất trọng điểm đang trở thành mối lo ngại hàng đầu đối với nông dân và giới giao dịch.

Ngoài ra, giá phân bón, nhiên liệu và chi phí logistics vẫn ở mức cao do những bất ổn trên thị trường năng lượng thế giới. Các yếu tố này có thể làm tăng chi phí sản xuất và ảnh hưởng đến quyết định gieo trồng trong các vụ mùa tiếp theo.

Triển vọng giá ngũ cốc thế giới

Trong bối cảnh sản lượng suy giảm nhưng nhu cầu vẫn tăng, giá ngũ cốc toàn cầu có thể tiếp tục nhận được lực hỗ trợ trong trung và dài hạn. Đặc biệt, các mặt hàng như lúa mì và ngô đang được thị trường theo dõi sát sao do nguy cơ nguồn cung bị ảnh hưởng bởi thời tiết và chi phí sản xuất gia tăng.

Đối với nhà đầu tư giao dịch hàng hóa tại Edu Trade, báo cáo mới của FAO cho thấy thị trường nông sản đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn sau nhiều năm nguồn cung dồi dào. Các mặt hàng như lúa mì, ngô, đậu tương và khô đậu tương có thể xuất hiện nhiều biến động giá trong thời gian tới khi thị trường liên tục cập nhật triển vọng sản xuất và nhu cầu tiêu thụ toàn cầu.