IEA cảnh báo giá dầu có thể tiếp tục tăng do tồn kho giảm mạnh

Hôm thứ Tư (13/5), Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo rằng các kho dự trữ dầu toàn cầu đang bị cạn kiệt với tốc độ kỷ lục, làm gia tăng nguy cơ tiếp tục tăng giá trong bối cảnh tình trạng gián đoạn do cuộc chiến tranh Iran vẫn diễn ra, theo Financial Times.

Dự trữ dầu thô và nhiên liệu tinh chế đã giảm gần 4 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 4 — tương đương với tổng mức tiêu thụ của Vương quốc Anh và Đức cộng lại — đe dọa làm xói mòn nguồn dự phòng mà các quốc gia dựa vào để chống chọi với những cú sốc nguồn cung.

“Thế giới đang rút dầu từ kho dự trữ với tốc độ kỷ lục khi các quốc gia nhập khẩu  phải đối mặt với tình trạng gián đoạn chưa từng có đối với nguồn cung từ Trung Đông,” IEA cho biết trong báo cáo hàng tháng.

“Nguồn dự phòng đang thu hẹp nhanh chóng trong bối cảnh gián đoạn kéo dài có thể báo hiệu những đợt tăng giá đột biến trong tương lai.”

Cảnh báo từ IEA sẽ làm gia tăng lo ngại rằng dự trữ của một số loại nhiên liệu có thể chạm mức thấp tới hạn trong những tháng tới, buộc người tiêu dùng phải cạnh tranh cho nguồn cung đang dần ít đi.

IEA cho biết dự trữ dầu toàn cầu đã sụt giảm mạnh gần 250 triệu thùng kể từ khi chiến tranh bắt đầu, “với mức thâm hụt còn lớn hơn nhiều” nếu loại trừ lượng dầu bị mắc kẹt tại vùng Vịnh khỏi các tính toán.

Cơ quan này cũng cho hay sự sụt giảm nguồn cung từ vùng Vịnh đang được bù đắp phần nào nhờ mức tiêu thụ thấp hơn, bao gồm cả ở các nền kinh tế phát triển.

Châu Âu dự kiến sẽ cắt giảm tiêu thụ trong năm nay ở quy mô tương đương với thời điểm sau khi Nga tấn công Ukraine vào năm 2022, trong đó IEA dự báo mức giảm đạt 140.000 thùng mỗi ngày, chiếm khoảng 1% mức tiêu thụ của năm ngoái.

IEA lưu ý dự báo này dựa trên giả định rằng cuộc chiến tranh Iran sẽ kết thúc vào đầu tháng 6, và sẽ cần phải cắt giảm thêm nếu xung đột kéo dài hơn.

Khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới thường đi qua Eo biển Hormuz. Dòng chảy sụt giảm đã gây ra “tình trạng gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử”, theo IEA. Mức tiêu thụ đã sụt giảm đặc biệt mạnh tại một số quốc gia châu Á, vốn là nơi tiếp nhận phần lớn dầu từ Trung Đông.

Nguồn cung nhiên liệu bay tại châu Âu đang chịu áp lực đặc biệt lớn. Trung Đông từng cung cấp khoảng 60% lượng nhiên liệu bay của châu Âu vào năm 2025.

Nhập khẩu ròng nhiên liệu bay vào châu Âu đã giảm gần 100.000 thùng mỗi ngày trong tháng 4 so với năm ngoái, kéo dự trữ tại trung tâm quan trọng Amsterdam–Rotterdam–Antwerp xuống dưới mức thấp nhất trong 5 năm, IEA cho biết.

Tác động của việc sụt giảm nguồn cung từ Trung Đông đã được bù đắp phần nào bằng các sản phẩm có nguồn gốc từ Bắc Mỹ, đặc biệt là Mỹ, quốc gia đã tăng xuất khẩu  dầu diesel thêm 430.000 thùng mỗi ngày trong năm qua và chuyển 80% số chuyến hàng đó tới châu Âu.

Ngay cả khi hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz mở cửa trở lại, sẽ mất ít nhất hai hoặc ba tháng để bình thường hóa thương mại. Sản lượng từ các quốc gia vùng Vịnh chịu ảnh hưởng bởi việc đóng cửa Eo biển Hormuz trong tháng 4 đã thấp hơn 14,4 triệu thùng mỗi ngày so với mức trước khi xảy ra xung đột.

IEA đang thực hiện đợt giải phóng dự trữ dầu chiến lược lớn nhất trong lịch sử để bù đắp tác động từ xung đột Trung Đông.

Tính đến ngày 8/5, khoảng 164 triệu thùng dầu đã được các chính phủ và ngành công nghiệp giải phóng như một phần của chương trình giải phóng dự trữ khẩn cấp 400 triệu thùng của IEA nhằm ứng phó với chiến tranh. Tốc độ giải phóng dự trữ của các chính phủ đã tăng đáng kể trong nửa cuối tháng 4, IEA cho biết.