Việt Nam – Thụy Sĩ Bước Vào Giai Đoạn Hợp Tác Mới

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin và Phu nhân từ ngày 17-18/10/2026 đã đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong quan hệ giữa hai nước. Không chỉ củng cố nền tảng của Đối tác toàn diện Việt Nam – Thụy Sĩ, chuyến thăm còn mở ra những định hướng hợp tác mới trong kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, việc hai nước cùng thúc đẩy hợp tác thực chất, hướng tới lợi ích chung cho doanh nghiệp và người dân, cho thấy quan hệ song phương đang bước vào một giai đoạn mới với nhiều triển vọng sâu rộng hơn.

Chuyến thăm mang ý nghĩa nhiều lớp

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, chuyến thăm của Tổng thống Guy Parmelin diễn ra vào thời điểm quan hệ Việt Nam – Thụy Sĩ đang đạt nhiều dấu mốc đáng chú ý. Hai nước kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, đồng thời triển khai khuôn khổ Đối tác toàn diện được thiết lập từ tháng 1/2025. Đặc biệt, việc ký kết Hiệp định Thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam và các nước thuộc Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA), trong đó có Thụy Sĩ, đã tạo thêm một động lực mạnh mẽ cho quan hệ kinh tế song phương.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng thống Guy Parmelin đã có các cuộc hội đàm, hội kiến với lãnh đạo cấp cao của Việt Nam như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Các cuộc tiếp xúc cấp cao này không chỉ thể hiện sự coi trọng của hai bên đối với quan hệ song phương, mà còn cho thấy quyết tâm chính trị trong việc nâng tầm hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Điều đáng chú ý là các bên đã thống nhất không chỉ duy trì những trụ cột truyền thống như chính trị, ngoại giao, thương mại và đầu tư, mà còn mở rộng sang các lĩnh vực mới như:

• Khoa học – công nghệ
• Đổi mới sáng tạo
• Tài chính số
• Trung tâm tài chính quốc tế
• Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao
• Du lịch bền vững

Sự mở rộng này phản ánh xu hướng hợp tác hiện đại, trong đó kinh tế tri thức, đổi mới công nghệ và phát triển xanh ngày càng trở thành các lĩnh vực trọng tâm.

FTA Việt Nam – EFTA: Cánh cửa mới cho hợp tác kinh tế

Một trong những điểm nhấn lớn nhất của chuyến thăm là việc ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EFTA. Đây được xem là một trong những thành quả quan trọng nhất, đánh dấu bước tiến mới trong liên kết kinh tế giữa Việt Nam và Thụy Sĩ, cũng như giữa Việt Nam và các nền kinh tế châu Âu có trình độ phát triển cao. Độc giả có thể tham khảo thêm thông tin chính thức từ Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu về tổ chức và mạng lưới thương mại của EFTA.

Hiệp định mang lại gì cho doanh nghiệp?

Khi đi vào hiệu lực, FTA sẽ tạo thuận lợi đáng kể cho hoạt động tiếp cận thị trường, giảm rào cản thương mại và mở rộng không gian kinh doanh cho doanh nghiệp hai bên. Với doanh nghiệp Việt Nam, đây là cơ hội để:

• Tiếp cận thị trường Thụy Sĩ và các nước EFTA thuận lợi hơn
• Tăng khả năng xuất khẩu các mặt hàng có thế mạnh
• Mở rộng liên kết chuỗi cung ứng với các đối tác chất lượng cao
• Nâng cao tiêu chuẩn sản phẩm và năng lực cạnh tranh

Với doanh nghiệp Thụy Sĩ, hiệp định giúp gia tăng cơ hội đầu tư, hợp tác sản xuất và khai thác một thị trường đang tăng trưởng mạnh mẽ, có vị trí chiến lược tại Đông Nam Á.

Không chỉ là thương mại, mà còn là kết nối tri thức

Theo Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng, ý nghĩa lâu dài của FTA không chỉ nằm ở việc mở rộng thị trường. Quan trọng hơn, hiệp định còn giúp Việt Nam tăng cường kết nối với công nghệ, tri thức và các mạng lưới kinh doanh chất lượng cao. Đây là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Nói cách khác, FTA không đơn thuần là một thỏa thuận thương mại. Nó còn là “cầu nối” để Việt Nam tiếp cận các chuẩn mực quốc tế cao hơn về công nghệ, quản trị và phát triển bền vững.

Mục tiêu tăng gấp đôi kim ngạch thương mại song phương

Một trong những định hướng được nhấn mạnh sau chuyến thăm là mục tiêu hướng tới tăng gấp đôi kim ngạch thương mại song phương từ mức hơn 1 tỷ trong năm 2025. Đây là mục tiêu đầy tham vọng nhưng hoàn toàn có cơ sở nếu hai bên phối hợp chặt chẽ và triển khai hiệu quả các cam kết đã ký. Mục tiêu này cũng phù hợp với triển vọng xuất nhập khẩu Việt Nam có thể đạt 1.100 tỷ USD năm 2026.

Vì sao mục tiêu này khả thi?

Thứ nhất, Việt Nam là một nền kinh tế năng động, đang hội nhập sâu rộng và có sức hút lớn đối với các nhà đầu tư quốc tế. Thứ hai, Thụy Sĩ có thế mạnh nổi bật về công nghệ cao, tài chính, dược phẩm, cơ khí chính xác, giáo dục và nghiên cứu khoa học. Hai nền kinh tế này có tính bổ sung cao hơn là cạnh tranh trực tiếp.

Thứ ba, việc có FTA sẽ tạo ra một hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho giao thương và đầu tư. Khi rào cản được giảm bớt, chi phí giao dịch giảm, doanh nghiệp hai bên có thêm động lực để mở rộng hợp tác.

Những việc cần làm để đạt mục tiêu

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng gấp đôi thương mại, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh yêu cầu chuẩn bị kỹ lưỡng về thể chế, tăng tính minh bạch và khả năng dự báo của môi trường đầu tư. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các nhà đầu tư Thụy Sĩ, vốn thường coi trọng sự ổn định, tính rõ ràng của chính sách và năng lực thực thi.

Bên cạnh đó, cần:

1. Xây dựng cơ chế phối hợp cụ thể giữa các bộ, ngành và địa phương
2. Xác định rõ đầu mối phụ trách từng chương trình hợp tác
3. Bảo đảm nguồn lực và lộ trình thực hiện rõ ràng
4. Theo dõi thường xuyên kết quả để kịp thời tháo gỡ vướng mắc
5. Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin thị trường và đối tác phù hợp

Đây là những điều kiện cần để biến cam kết chính trị thành kết quả kinh tế thực chất.

Đầu tư, tài chính và đổi mới sáng tạo là các trụ cột mới

Bên cạnh thương mại, Việt Nam và Thụy Sĩ đang mở rộng hợp tác sang nhiều lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn. Trong đó, nổi bật là đầu tư, tài chính số, tài chính xanh, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thụy Sĩ có thể đóng góp gì cho Việt Nam?

Thụy Sĩ là một trong những trung tâm tài chính và đổi mới hàng đầu thế giới. Kinh nghiệm của nước này trong các lĩnh vực như quản trị tài chính, công nghệ sinh học, y dược, giáo dục đại học, chuyển đổi số và phát triển bền vững có thể mang lại nhiều giá trị cho Việt Nam.

Một số lĩnh vực hợp tác tiềm năng gồm:

• Phát triển tài chính số và công nghệ thanh toán
• Thúc đẩy tài chính xanh và đầu tư bền vững
• Hỗ trợ xây dựng trung tâm tài chính quốc tế
• Chia sẻ kinh nghiệm về quản trị rủi ro và tiêu chuẩn tài chính
• Hợp tác trong các dự án hạ tầng chất lượng cao

Đây là những lĩnh vực không chỉ giúp thu hút vốn đầu tư, mà còn góp phần nâng cấp chất lượng tăng trưởng của Việt Nam.

Vai trò của khoa học – công nghệ

Hai bên cũng nhấn mạnh việc nghiên cứu kết nối các chương trình nghiên cứu chung theo mô hình hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Mô hình này có ý nghĩa quan trọng vì nó tạo ra sự gắn kết giữa nghiên cứu khoa học và nhu cầu thị trường, tránh tình trạng nghiên cứu tách rời ứng dụng.

Trọng tâm hợp tác được xác định ở các lĩnh vực như:

• Y sinh học
• Năng lượng xanh
• Kinh tế số
• Nông nghiệp công nghệ cao
• Chuyển giao và thương mại hóa công nghệ

Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là nền tảng để Việt Nam tăng tốc trong các ngành công nghệ có giá trị gia tăng lớn, đồng thời học hỏi kinh nghiệm từ một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển như Thụy Sĩ.

Nhân lực chất lượng cao: Nền tảng cho hợp tác dài hạn

Một điểm sáng khác của chuyến thăm là việc hai nước quan tâm sâu sắc đến hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là yếu tố then chốt, bởi mọi chiến lược phát triển kinh tế, công nghệ hay đầu tư đều cần con người làm trung tâm.

Hợp tác đào tạo sẽ diễn ra như thế nào?

Việt Nam và Thụy Sĩ có thể thúc đẩy các hình thức hợp tác như:

• Liên kết đào tạo giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp
• Trao đổi chuyên gia, giảng viên và nhà nghiên cứu
• Phối hợp xây dựng chương trình đào tạo theo nhu cầu thị trường
• Hỗ trợ học bổng, thực tập và nghiên cứu chung
• Tăng cường đào tạo trong các ngành mũi nhọn như tài chính, công nghệ, quản trị và du lịch bền vững

Thụy Sĩ có hệ thống giáo dục và nghiên cứu được đánh giá cao trên thế giới, đặc biệt về tính thực tiễn, gắn với đổi mới sáng tạo và nhu cầu của nền kinh tế. Đây là kinh nghiệm rất phù hợp để Việt Nam tham khảo trong quá trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Hợp tác trong bối cảnh đa phương nhiều biến động

Không chỉ dừng ở quan hệ song phương, Việt Nam và Thụy Sĩ còn thể hiện sự đồng thuận trong nhiều vấn đề quốc tế. Hai nước tiếp tục ủng hộ phát triển bền vững, chủ nghĩa đa phương, thương mại tự do và trật tự thế giới dựa trên luật lệ.

Điều này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang đối diện với nhiều thách thức như đứt gãy chuỗi cung ứng, căng thẳng địa chính trị, biến động thương mại và áp lực chuyển đổi xanh. Việc hai nước cùng chia sẻ quan điểm về thương mại dựa trên luật lệ và hợp tác bền vững cho thấy quan hệ Việt Nam – Thụy Sĩ không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà còn là sự gặp gỡ về tầm nhìn phát triển.

Kết luận

Chuyến thăm của Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin đã mở ra một giai đoạn hợp tác mới trong quan hệ Việt Nam – Thụy Sĩ. Với nền tảng là Đối tác toàn diện, FTA Việt Nam – EFTA và sự đồng thuận chính trị ở cấp cao, hai nước đang có đầy đủ điều kiện để mở rộng hợp tác thực chất hơn trong thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ và đào tạo nhân lực.

Mục tiêu tăng gấp đôi kim ngạch thương mại song phương không chỉ là con số, mà còn là biểu hiện của một tầm nhìn hợp tác dài hạn, hiện đại và cùng có lợi. Nếu các cam kết tiếp tục được cụ thể hóa bằng hành động, quan hệ Việt Nam – Thụy Sĩ chắc chắn sẽ phát triển ổn định, bền vững và sâu sắc hơn trong những năm tới.