Trung Quốc chạy đua xuất khẩu thép bán thành phẩm, tham vọng lấp đầy khoảng trống mà Iran để lại

Iran từng là nước xuất khẩu  lớn các sản phẩm phôi thép vuông và phôi thép dẹt — những sản phẩm cơ bản thường được vận chuyển đến các nhà máy ở nơi khác để chế biến thành các dạng đặc chủng hơn. Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Mỹ-Israel vào ngành công nghiệp thép của quốc gia này — cùng với việc phong tỏa Eo biển Hormuz — đã chặn đứng dòng chảy đó và mở ra cơ hội cho Trung Quốc.

Theo dữ liệu hải quan, lượng thép bán thành phẩm xuất khẩu từ Trung Quốc đã tăng lên mức 1,64 triệu tấn trong tháng 4, chỉ thấp hơn một chút so với mức kỷ lục 1,75 triệu tấn được xuất khẩu vào tháng 8 năm ngoái. Indonesia và Thái Lan, cả hai quốc gia đều có các nhà máy nhập khẩu  phôi thép dẹt để cán, là hai điểm đến hàng đầu.

“Chắc chắn thép bán thành phẩm của Trung Quốc đã đóng vai trò thay thế cho các sản phẩm cùng loại từ Iran trong năm nay,” ông Tomas Gutierrez, nhà phân tích tại Kallanish Commodities nhận định. “Các nhà sản xuất thép do Trung Quốc sở hữu tại Đông Nam Á cũng đang được hưởng lợi.”

Ngành thép quy mô lớn của Iran đã trở thành mục tiêu của nhiều cuộc tấn công từ lực lượng Mỹ và Israel. Nhà sản xuất lớn nhất đất nước là Mobarakeh Steel đã buộc phải ngừng sản xuất theo tin từ hãng thông tấn Nour News, trong khi Khuzestan Steel — nhà sản xuất phôi thép vuông then chốt — cũng bị tấn công, và hoạt động xuất khẩu bằng đường biển về cơ bản đã bị đình trệ.

Hoạt động xuất khẩu thép của Iran đã phải chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ trong nhiều năm, nhưng quốc gia này vẫn duy trì được các chuyến hàng đến các thị trường khác. Lượng xuất khẩu đạt khoảng 12 triệu tấn vào năm 2024, theo Tập đoàn Citigroup.

Khối lượng thép bán thành phẩm ngày càng tăng là một đặc điểm chính trong hoạt động xuất khẩu thép của Trung Quốc trong hai năm qua, khi các nhà máy phải đối mặt với cả sự giảm tốc của thị trường trong nước và làn sóng biện pháp thương mại trên toàn cầu vốn chủ yếu nhắm vào các sản phẩm thép thành phẩm.

Trang Steel Orbis dẫn số liệu công bố từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) cho biết, 4 tháng đầu năm nay, sản lượng gang, thép thô và thép thành phẩm của nước này đạt lần lượt 282,28 triệu tấn; 331,12 triệu tấn và 471,94 triệu tấn, giảm tương ứng 3,1%; 4,1% và 1,3% so với cùng kỳ năm ngoái.

Sự sụt giảm sản lượng thép thô trong 4 tháng đầu năm cho thấy sản lượng thép thô của Trung Quốc vẫn duy trì xu hướng giảm trong bối cảnh thực hiện cải cách cơ cấu bên cung và nỗ lực tự kiểm soát sản lượng của ngành thép.

Tính riêng trong tháng 4, sản lượng gang đạt 70,69 triệu tấn; thép thô đạt 83,63 triệu tấn và thép thành phẩm đạt 122,63 triệu tấn. So với cùng kỳ năm ngoái, các con số này giảm lần lượt 3,6%; 2,8% và 1,7%; còn so với tháng trước, mức giảm tương ứng là 3,5%; 3,9% và 6,4%.