Xuất khẩu xăng, dầu của châu Á lao dốc

Dù một tín hiệu khác về thỏa thuận hòa bình đã đủ để khiến giá dầu Brent giảm 7,8% vào thứ Tư (6/5), đóng cửa ở mức 101,27 USD/thùng, nhưng triển vọng mở cửa trở lại hoàn toàn và ổn định của Eo biển Hormuz dường như vẫn còn rất xa vời, theo Reuters.

Trong thời gian đó, việc đóng cửa tuyến đường thủy hẹp này đang làm sụt giảm mạnh khối lượng sản phẩm tinh chế được vận chuyển khắp châu Á. Đây là nơi từng lưu thông khoảng 20% lượng dầu thô và sản phẩm tinh chế của thế giới trước cuộc tấn công vào Iran của Mỹ và Israel ngày 28/2.

Lượng xuất khẩu  các sản phẩm tinh chế như nhiên liệu bay, dầu diesel và xăng đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm tại châu Á, khu vực tiêu thụ năng lượng hàng đầu và là điểm đến của khoảng 80% lượng hàng hóa đi qua Eo biển Hormuz trước xung đột tại Trung Đông.

Tổng khối lượng xuất khẩu của ba loại nhiên liệu này tại châu Á trong tháng 4 thấp hơn gần 3 triệu thùng/ngày (bpd) so với mức trung bình của ba tháng trước khi xung đột bắt đầu.

Nhiên liệu bay vẫn là phân khúc chịu áp lực lớn nhất. Theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hóa Kpler, lượng xuất khẩu loại nhiên liệu này của châu Á đã giảm mạnh xuống còn 596.000 thùng/ngày trong tháng 4, so với mức trung bình 1,54 triệu thùng/ngày trong ba tháng trước khi xung đột xảy ra.

Con số của tháng 4 là mức thấp nhất trong hồ sơ dữ liệu của Kpler kể từ năm 2017 và cho thấy dòng chảy hiện chỉ bằng khoảng một phần ba so với mức trước xung đột. Phần lớn lượng nhiên liệu bay xuất khẩu của châu Á được chuyển đến các nước nhập khẩu  khác trong khu vực, với khối lượng nhỏ hơn được đưa sang châu Phi, châu Âu và Bắc Mỹ.

Lượng xuất khẩu nhiên liệu bay của Ấn Độ giảm xuống còn 48.600 thùng/ngày trong tháng 4 so với mức 141.000 thùng/ngày trước khi xung đột xảy ra, trong khi của Trung Quốc giảm từ khoảng 308.000 thùng/ngày xuống còn 135.000 thùng/ngày.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất ghi nhận mức giảm xuất khẩu từ trung bình 106.000 thùng nhiên liệu bay/ngày trong ba tháng trước khi chiến sự nổ ra xuống mức bằng 0 trong tháng 4, theo Kpler.

Sự khan hiếm của các lô hàng nhiên liệu bay đã phản ánh trực tiếp vào giá cả. Giá tham chiếu tại Singapore đóng cửa ở mức 158,91 USD/thùng vào thứ Tư (6/5), tăng 70% so với mức chốt phiên 93,45 USD vào ngày 27/2, tức một ngày trước khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch không kích chống lại Iran.

Nguồn cung bị thắt chặt 

Dầu diesel là một điểm nóng áp lực khác tại châu Á, với mức giá của dầu gasoil (thành phần cơ bản của diesel) đóng cửa ở mức 141,3 USD/thùng vào thứ Tư (6/5), tăng 55% so với mức trước ngày 28/2 (thời điểm xảy ra xung đột).

Xuất khẩu dầu diesel của châu Á đã giảm xuống mức thấp nhất trong 9 năm là 2,22 triệu thùng/ngày trong tháng 4, so với mức trung bình 3,54 triệu thùng/ngày trong ba tháng trước khi chiến tranh Iran bắt đầu, theo Kpler.

Trong số các nước xuất khẩu trong khu vực, lượng hàng của Nhật Bản đã lao dốc xuống còn 32.600 thùng/ngày trong tháng 4 từ mức 148.600 thùng/ngày trước xung đột; Hàn Quốc giảm từ 507.000 thùng/ngày xuống còn 451.000 thùng/ngày; Ấn Độ giảm từ 494.000 thùng/ngày xuống 371.000 thùng/ngày; trong khi Trung Quốc giảm từ 126.300 thùng/ngày xuống chỉ còn 22.000 thùng/ngày.

Câu chuyện tương tự cũng diễn ra đối với mặt hàng xăng. Lượng xuất khẩu nhiên liệu cho xe hạng nhẹ của châu Á đã giảm xuống còn 1,59 triệu thùng/ngày trong tháng 4, so với mức trung bình 2,28 triệu thùng/ngày trong ba tháng trước khi căng thẳng tại Iran nổ ra.

Xuất khẩu của Hàn Quốc sụt giảm xuống còn 181.300 thùng/ngày từ mức 377.000 thùng/ngày trước chiến tranh, trong khi Trung Quốc giảm từ 116.000 thùng/ngày xuống còn 47.000 thùng/ngày.

Dữ liệu cho thấy nguồn cung các sản phẩm tinh chế đã thắt chặt nhanh chóng như thế nào tại châu Á, khi các nhà máy lọc dầu trong khu vực phải nỗ lực tìm kiếm đủ lượng dầu thô để duy trì hoạt động sản xuất.

Việc Eo biển Hormuz càng đóng cửa lâu đối với hầu hết các loại tàu thuyền, tình trạng thiếu hụt dầu thô càng trở nên rõ rệt hơn tại châu Á, đặc biệt khi các kho dự trữ thương mại và chiến lược đang dần cạn kiệt.