Cuộc họp ngân hàng: NHNN yêu cầu giảm lãi suất

Sáng 19/10/2026, tại trụ sở Ngân hàng Nhà nước (NHNN), một cuộc họp ngân hàng quan trọng đã diễn ra dưới sự chủ trì của Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn. Đây là cuộc làm việc thu hút sự chú ý lớn của thị trường tài chính, khi toàn bộ lãnh đạo cấp cao của các ngân hàng thương mại đều được yêu cầu tham dự trực tiếp, bao gồm Chủ tịch Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc. NHNN cũng nhấn mạnh không chấp nhận việc cử người họp thay.

Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh mặt bằng lãi suất, tăng trưởng tín dụng và sức khỏe hệ thống ngân hàng đang là những vấn đề được theo dõi sát sao. Với vai trò trụ cột của nền kinh tế, ngành ngân hàng được kỳ vọng vừa đảm bảo an toàn hệ thống vừa hỗ trợ mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là trong giai đoạn nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn.

Lý do NHNN tổ chức cuộc họp trực tiếp với lãnh đạo ngân hàng

Phát biểu khai mạc, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết những thông tin được triển khai cuối tuần trước tới toàn hệ thống, liên quan đến hoạt động ngân hàng mà trọng tâm là lãi suất và tín dụng, không phải là hoàn toàn mới. Tuy nhiên, đây là những nội dung rất quan trọng, thể hiện rõ quyết tâm của ngành ngân hàng trong việc thúc đẩy tăng trưởng hai chữ số, đồng thời đặt vấn đề an ninh tiền tệ và an toàn hệ thống lên hàng đầu.

Ông nhấn mạnh một cách hình ảnh rằng ngân hàng là “mạch máu của nền kinh tế”. Nếu mạch máu gặp vấn đề, cơ thể khó có thể khỏe mạnh. Vì vậy, muốn đạt được mục tiêu tăng trưởng cao, việc giữ vững hệ thống ngân hàng và đảm bảo an toàn vĩ mô là điều không thể xem nhẹ.

Việc NHNN yêu cầu các lãnh đạo cấp cao của ngân hàng thương mại trực tiếp có mặt cũng cho thấy mức độ nghiêm túc của vấn đề. Trong bối cảnh nhiều quyết sách cần được triển khai đồng bộ và nhanh chóng, việc trao đổi trực tiếp giúp NHNN nghe rõ hơn ý kiến từ các ngân hàng, qua đó đưa ra định hướng thực tế và hiệu quả hơn.

Tăng trưởng huy động và tín dụng đang cho thấy xu hướng mới

Theo cập nhật từ Thống đốc NHNN, đến cuối tuần qua, huy động vốn của hệ thống đã tăng 11,22%, trong khi tín dụng tăng 11,44%. Điểm đáng chú ý là tín dụng đang tăng nhanh hơn huy động, điều này phản ánh nhu cầu vốn trong nền kinh tế tăng lên rõ rệt.

Khác với một số giai đoạn trước, khi tín dụng tăng chậm hơn huy động, xu hướng hiện nay cho thấy doanh nghiệp và nền kinh tế đang hấp thụ vốn mạnh hơn. Đây được xem là tín hiệu tích cực, vì nó cho thấy ngân hàng đang bơm vốn tích cực cho nền kinh tế thực, thay vì chỉ dừng ở mức điều hành thận trọng.

Tuy nhiên, tăng trưởng tín dụng nhanh hơn cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với quản trị rủi ro. Nếu dòng vốn không được phân bổ hợp lý, áp lực lên thanh khoản và chất lượng tài sản có thể gia tăng. Vì vậy, NHNN đặt trọng tâm không chỉ vào tăng trưởng, mà còn vào hiệu quả và an toàn của dòng vốn.

Tỷ giá ổn định và niềm tin với đồng Việt Nam

Một nội dung được Thống đốc nhấn mạnh là trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, tỷ giá vẫn giữ được sự ổn định. Đây là cơ sở quan trọng cho thấy niềm tin vào đồng Việt Nam đang được củng cố.

Theo ông, sự ổn định của tỷ giá không chỉ có ý nghĩa đối với thị trường ngoại hối mà còn tác động tích cực đến niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước. Khi đồng tiền ổn định, doanh nghiệp dễ lập kế hoạch hơn, dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng có thêm lý do để tiếp tục chảy vào Việt Nam.

Thực tế, vốn đăng ký và vốn giải ngân FDI trong 9 tháng đầu năm được xem là một điểm sáng. Có nhiều yếu tố góp phần tạo nên kết quả này, trong đó sự ổn định của đồng tiền là một nền tảng quan trọng. Điều đó cho thấy chính sách điều hành tiền tệ thận trọng đang hỗ trợ trực tiếp cho mục tiêu thu hút vốn và ổn định kinh tế vĩ mô.

Áp lực lãi suất và yêu cầu giảm mặt bằng cho vay

Trong phần phát biểu của mình, Thống đốc cũng đề cập đến bối cảnh lãi suất quốc tế đang chịu nhiều sức ép. Tại nhiều nền kinh tế lớn, từ EU đến Mỹ, các ngân hàng trung ương, trong đó có Fed, đã phải điều chỉnh lãi suất để kiểm soát lạm phát. Điều này tạo ra một môi trường toàn cầu rất khó dự đoán, buộc Việt Nam phải theo dõi sát sao để có những phản ứng phù hợp.

Để hiểu thêm bối cảnh quốc tế, bạn đọc có thể tham khảo biên bản cuộc họp Fed tháng 9 về lãi suất và lạm phát, đồng thời theo dõi thông tin chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

Ngày 16/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã có cuộc họp với NHNN về vấn đề này. Đến ngày 18/10, NHNN tiếp tục chỉ đạo các ngân hàng đảm bảo mức lãi suất phù hợp, vừa hỗ trợ nền kinh tế, vừa giữ an toàn hoạt động và tránh cạnh tranh không lành mạnh.

Thống đốc nhấn mạnh đây không phải là lần đầu NHNN đưa ra yêu cầu như vậy, mà đã nhiều lần chỉ đạo hệ thống ngân hàng phải kiểm soát chặt lãi suất huy động và lãi suất cho vay. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu này được đặt ra với mức độ khẩn trương và quyết liệt hơn.

Giảm lãi suất huy động để tạo dư địa cho vay rẻ hơn

Một trong những nội dung quan trọng nhất tại cuộc họp là yêu cầu tiết giảm chi phí và giảm lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên. Theo Thống đốc, muốn giảm lãi suất cho vay thì trước hết phải có cơ sở từ lãi suất huy động. Nếu lãi suất huy động không giảm, rất khó tạo dư địa để giảm lãi suất đầu ra.

NHNN yêu cầu trước mắt các tổ chức tín dụng giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Đồng thời, các ngân hàng tuyệt đối không được đua tăng lãi suất huy động hay cạnh tranh không lành mạnh, vì điều này có thể gây bất ổn cho thị trường tiền tệ và an ninh tài chính.

Từ phía các ngân hàng thương mại, mục tiêu được nhấn mạnh là cần chia sẻ lợi nhuận để giảm lãi suất cho vay. NHNN kỳ vọng các TCTD giảm từ 1,5-2%/năm lãi suất cho vay đối với sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Đây là mức giảm đáng kể, cho thấy định hướng chính sách đang ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh chi phí vốn vẫn là gánh nặng lớn với nhiều ngành.

Ví dụ tác động tới doanh nghiệp

Một doanh nghiệp sản xuất nhỏ đang vay vốn lưu động 20 tỷ đồng với lãi suất 10%/năm. Nếu được giảm 1,5% lãi suất, chi phí lãi vay mỗi năm có thể giảm khoảng 300 triệu đồng. Với doanh nghiệp quy mô vừa hoặc nhỏ, mức tiết kiệm này có thể tạo ra khác biệt lớn trong dòng tiền, giúp họ có thêm nguồn lực để mua nguyên liệu, tăng đầu tư máy móc hoặc mở rộng đơn hàng.

Tương tự, với các doanh nghiệp trong lĩnh vực xuất khẩu, công nghệ, đổi mới sáng tạo hay sản xuất xanh, lãi suất thấp hơn không chỉ là hỗ trợ tài chính mà còn tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tín dụng phải an toàn, hiệu quả và đúng hướng

Bên cạnh việc giảm mặt bằng lãi suất, NHNN cũng yêu cầu các ngân hàng thương mại tập trung nguồn vốn tín dụng vào những lĩnh vực tạo giá trị thực cho nền kinh tế. Trọng tâm là sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng.

Cụ thể, các ngân hàng cần ưu tiên cấp tín dụng cho:

• Các công trình, dự án trọng điểm, khả thi, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội
• Các lĩnh vực được khuyến khích theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ
• Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo
• Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh
• Kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn
• Giáo dục và đào tạo
• Công nghiệp văn hóa

Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo động lực tăng trưởng dài hạn, nâng cao năng suất và giúp nền kinh tế thích ứng tốt hơn với xu hướng toàn cầu. Việc phân bổ vốn theo hướng này cho thấy vai trò của ngân hàng không chỉ là trung gian tài chính mà còn là “bộ lọc” định hướng dòng tiền cho nền kinh tế.

Kiểm soát rủi ro và không hạ chuẩn tín dụng

Một điểm được nhấn mạnh rất rõ là các ngân hàng phải kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực có rủi ro cao, các khách hàng hoặc nhóm khách hàng có dư nợ lớn. Đồng thời, NHNN yêu cầu tăng cường hợp vốn đối với các dự án lớn để phân tán rủi ro và đảm bảo chất lượng khoản vay.

Quan trọng hơn, NHNN yêu cầu tuyệt đối không hạ chuẩn điều kiện cấp tín dụng. Nói cách khác, không được đánh đổi chất lượng tín dụng để lấy tăng trưởng quy mô. Đây là nguyên tắc then chốt, bởi tăng trưởng nóng có thể tạo ra nợ xấu trong tương lai nếu thẩm định lỏng lẻo.

Yêu cầu này phản ánh một tư duy điều hành cân bằng: vừa khuyến khích tín dụng chảy vào nền kinh tế, vừa duy trì kỷ luật thị trường và an toàn hệ thống.

Phát triển cân đối giữa huy động vốn và tín dụng

Một nội dung khác được các ngân hàng thống nhất là bảo đảm phát triển hài hòa giữa huy động vốn và tín dụng. Điều này có nghĩa là tăng trưởng cho vay phải đi cùng khả năng huy động vốn thực chất, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào các nguồn vốn ngắn hạn hoặc các biện pháp mang tính ngắn hạn.

Các ngân hàng cũng được yêu cầu:

• Thường xuyên rà soát cơ cấu nguồn vốn theo loại tiền và kỳ hạn
• Đa dạng hóa kênh huy động
• Nâng cao năng lực quản lý và điều hành
• Tăng cường quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ
• Tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật và các tỷ lệ bảo đảm an toàn
• Củng cố kỷ cương, kỷ luật và đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động ngân hàng

Những yêu cầu này không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững của cả hệ thống tài chính. Khi ngân hàng vận hành minh bạch, kỷ luật tốt và kiểm soát rủi ro chặt chẽ, niềm tin của người gửi tiền, doanh nghiệp và nhà đầu tư cũng sẽ được củng cố.

Kết quả cuộc họp: Đồng thuận giảm lãi suất và hỗ trợ nền kinh tế

Theo thông tin từ NHNN, các ngân hàng thương mại đã thống nhất đồng thuận cao trong việc tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các nhiệm vụ và giải pháp nhằm đảm bảo an toàn hệ thống, đồng thời góp phần ổn định thị trường tiền tệ.

Cụ thể, các ngân hàng đồng ý:

• Điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên
• Không đua tăng lãi suất huy động, không cạnh tranh không lành mạnh
• Giảm lãi suất cho vay, tập trung vào sản xuất kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên
• Thực hiện tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả
• Hướng vốn vào các ngành, lĩnh vực động lực tăng trưởng
• Kiểm soát chặt chẽ tín dụng rủi ro
• Không hạ chuẩn cho vay, không đánh đổi chất lượng tín dụng

Sự đồng thuận này cho thấy hệ thống ngân hàng đang cùng chia sẻ mục tiêu hỗ trợ nền kinh tế trong giai đoạn cần thêm động lực tăng trưởng, nhưng vẫn giữ nguyên tắc an toàn là ưu tiên hàng đầu.

Kết luận

Cuộc họp sáng 19/10 do Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn chủ trì cho thấy định hướng điều hành tiền tệ hiện nay là rất rõ ràng: ổn định vĩ mô, giữ an toàn hệ thống, kiểm soát lãi suất và thúc đẩy dòng vốn rẻ hơn chảy vào sản xuất kinh doanh. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, việc các ngân hàng thương mại đồng thuận giảm lãi suất và tăng cường kỷ luật tín dụng được kỳ vọng sẽ tạo thêm hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam.