Vốn công nghệ nông nghiệp và thực phẩm giảm 99,4%

Nguồn vốn được ghi nhận cho lĩnh vực công nghệ nông nghiệp và sản xuất thực phẩm tại Việt Nam giảm từ 82,51 triệu USD năm 2024 xuống 530.000 USD năm 2025. Mức giảm 99,4% phần lớn đến từ việc không có giao dịch tương đương các vòng huy động của TechCoop, trong khi 10 trong số 12 giao dịch năm 2025 là tài trợ không hoàn lại.

Nông nghiệp và thực phẩm dẫn đầu số giao dịch nhưng chỉ chiếm 1,1% giá trị

Theo CafeF dẫn Báo cáo Hệ sinh thái tài trợ công nghệ khí hậu Việt Nam 2026 của New Energy Nexus, các doanh nghiệp công nghệ khí hậu trong nước huy động 49,86 triệu USD qua 33 giao dịch được ghi nhận trong năm 2025. So với năm 2024, giá trị huy động giảm 52% và số giao dịch giảm 45%.

Nông nghiệp và sản xuất thực phẩm là lĩnh vực có mức giảm vốn mạnh nhất trong báo cáo. Dù dẫn đầu về số giao dịch với 12 khoản, chiếm hơn 36% toàn hệ sinh thái, nhóm này chỉ nhận khoảng 1,1% tổng giá trị vốn được công bố. Mức giảm 99,4% phản ánh lượng vốn huy động được ghi nhận qua hai năm, không phải số vốn doanh nghiệp bị rút khỏi lĩnh vực.

TechCoop chiếm gần 91% vốn của lĩnh vực trong dữ liệu năm 2024

New Energy Nexus xếp hai vòng huy động của TechCoop, với tổng giá trị 75 triệu USD, vào dữ liệu năm 2024. Con số này chiếm gần 91% tổng vốn của nhóm nông nghiệp và sản xuất thực phẩm trong năm đó.

TechCoop thành lập năm 2022, phát triển nền tảng kết nối doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng nông sản, hỗ trợ tài trợ thương mại, truy xuất nguồn gốc và tiếp cận thị trường xuất khẩu. Tháng 3/2024, TNB Aura và Ascend Vietnam Ventures (AVV) đầu tư 5 triệu USD vào vòng hạt giống của doanh nghiệp.

Hai quỹ này cũng dẫn dắt vòng Series A trị giá 70 triệu USD, với sự tham gia của các quỹ đầu tư, ngân hàng thương mại và tổ chức tài trợ nợ. Theo công bố của TechCoop, vòng huy động gồm 28 triệu USD vốn cổ phần và 42 triệu USD vốn vay.

Năm 2025, báo cáo không ghi nhận giao dịch nào có quy mô tương đương trong lĩnh vực này. Ngay cả khi loại toàn bộ 75 triệu USD của TechCoop, phần vốn còn lại trong dữ liệu năm 2024 vẫn đạt 7,51 triệu USD, cao hơn 14 lần mức 530.000 USD của năm 2025. Trên cơ sở so sánh này, mức giảm vẫn khoảng 93%.

Tài trợ thử nghiệm chiếm phần lớn giao dịch năm 2025

Trong 12 giao dịch năm 2025, có 10 khoản tài trợ không hoàn lại. Hai giao dịch còn lại là các vòng góp vốn ở giai đoạn tiền hạt giống và hạt giống.

EnFarm, doanh nghiệp phát triển giải pháp nông nghiệp chính xác bằng cảm biến IoT và trí tuệ nhân tạo, công bố nhận 350.000 USD tài trợ không hoàn lại từ P4G. Khoản này chiếm khoảng 66% tổng vốn được ghi nhận của cả nhóm trong năm. Công nghệ của EnFarm theo dõi các thông số của đất để hỗ trợ nông dân điều chỉnh lượng phân bón và nước tưới. P4G cũng hỗ trợ doanh nghiệp triển khai mô hình thử nghiệm, đào tạo và nâng khả năng tiếp cận nhà đầu tư.

Ở nhóm góp vốn cổ phần, Seamorny, doanh nghiệp phát triển giải pháp nuôi trồng thủy sản ứng dụng AI, ghi nhận vòng hạt giống trị giá 10.000 USD. Sinhke, doanh nghiệp dùng thị giác máy tính để đánh giá sức khỏe tôm giống, nhận đầu tư ở giai đoạn tiền hạt giống từ Antler nhưng không công bố giá trị.

Theo New Energy Nexus, tài trợ quy mô nhỏ có thể giúp doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm và chứng minh hiệu quả công nghệ. Việc huy động vốn ở vòng tiếp theo còn phụ thuộc vào khả năng đưa sản phẩm ra thị trường và chứng minh hiệu quả kinh doanh. Khoảng trống này cũng xuất hiện ở quy mô toàn hệ sinh thái: năm 2025 không có giao dịch công khai nào trong khoảng từ 350.000 USD đến 1 triệu USD, trong khi năm 2024 có bốn giao dịch.

Nhà đầu tư thận trọng hơn khi thẩm định startup nông nghiệp

Trong báo cáo, bà Trang Vuong, nhà sáng lập EnFarm, nhận định các sự cố như vụ sai lệch báo cáo tài chính tại eFishery, một doanh nghiệp công nghệ nông nghiệp của Indonesia, đã ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư và khiến việc thẩm định trở nên chặt chẽ hơn. Tháng 7/2026, quỹ hưu trí Malaysia KWAP, một cổ đông của eFishery, xác nhận có hành vi thao túng và trình bày sai lệch thông tin tài chính tại doanh nghiệp. New Energy Nexus ghi nhận đây là yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý đầu tư qua phỏng vấn, chưa xác lập mối quan hệ trực tiếp với mức giảm vốn tại Việt Nam.

Theo nhận định của Beacon Fund được dẫn trong báo cáo, nhiều nông sản Việt Nam phải cạnh tranh chủ yếu về giá trong khi biên lợi nhuận thấp. Điều này khiến startup khó xây dựng mô hình kinh doanh đủ hấp dẫn với các quỹ. Các yêu cầu về quản trị, báo cáo tài chính và chứng minh hiệu quả kinh doanh cũng có thể làm tăng chi phí đối với doanh nghiệp ở giai đoạn đầu.

Ngày 14/4/2026, TechCoop thông báo công ty con Farmnet tại Việt Nam đã nhận giải ngân khoản vay có bảo đảm trị giá 11,75 triệu USD từ Symbiotics, tổ chức đầu tư có trụ sở tại Geneva, Thụy Sĩ. Khoản vay nằm ngoài kỳ thống kê năm 2025 và là một giao dịch riêng lẻ, nên chưa đủ để đánh giá xu hướng huy động vốn của toàn lĩnh vực trong năm 2026.