Bông (Cotton) là một loại hàng hóa giao dịch trên thị trường hàng hóa, được sử dụng chủ yếu trong ngành may mặc và dệt may. Loại mặt hàng này được đánh giá là một trong những nguyên liệu quan trọng nhất trong ngành công nghiệp thời trang.

Để hiểu rõ hơn về mặt hàng bông (cotton) hãy theo dõi ngay bài viết này của Edu Trade nhé!

I. Giới thiệu về bông sợi (Cotton)

Nguồn gốc: 
Bông (cotton) là một loại sợi thiên nhiên được lấy từ quả của cây bông thuộc chi Gossypium. Bông được trồng chủ yếu trong các khu vực cận nhiệt đới và nhiệt đới chuyển mùa khô – ẩm, nhất là ở phía bắc xích đạo. Các điều kiện khí hậu này cung cấp đủ nhiệt độ và ánh sáng để cây bông phát triển tốt trong mùa sinh trưởng.

Các nhà sử học không biết nguồn gốc chính xác của loại cây này. Tuy nhiên, Dấu tích vải bông đã được phát hiện tại các hang động ở khu vực Mexico cách đây hàng nghìn năm, cho thấy cây bông đã là nguyên liệu dệt may sớm trong lịch sử nhân loại.

Công dụng:

Bông không chỉ là một loại cây trồng quan trọng trong ngành dệt may mà còn sở hữu nhiều công dụng hữu ích khác trong đời sống như: Trong ngành dệt may toàn cầu, được sử dụng để sản xuất quần áo, vải vóc, chăn mền, gối nệm và nhiều sản phẩm gia dụng khác. Cotton cũng được dùng trong ngành công nghiệp khác như sản xuất bông y tế, giấy, dầu hạt bông và vật liệu kỹ thuật.

II. Sản xuất, tiêu thụ và thị trường toàn cầu

1. Sản lượng bông thế giới

• Sản lượng cotton toàn cầu trong niên vụ 2024/25 ước đạt khoảng 120–121 triệu kiện (bales) (khoảng 120,89 triệu kiện) theo báo cáo USDA – một đơn vị bông chuẩn quốc tế.
• Các quốc gia sản xuất lớn nhất thế giới hiện nay bao gồm:
  • Trung Quốc, Ấn Độ, Hoa Kỳ, Brazil và Pakistan – chiếm phần lớn sản lượng bông toàn cầu.
  • Trung Quốc và Ấn Độ thường xuyên đứng đầu về khối lượng sản xuất, theo các thống kê sản lượng gần đây.

Theo dự báo dài hạn, sản lượng cotton toàn cầu dự kiến sẽ tiếp tục tăng lên gần 29,5 triệu tấn vào năm 2034 nhờ cải tiến giống và kỹ thuật canh tác. “theo OECD – FAO Agricultural Outlook 2025-2034”

2. Thị trường xuất khẩu và tiêu thụ

• Thương mại bông quốc tế chiếm khoảng hơn 4–5 triệu kiện xuất khẩu mỗi năm, với các nước như Brazil và Mỹ thường đứng đầu về xuất khẩu bông nguyên liệu.
• Trung Quốc là nước tiêu thụ bông lớn nhất thế giới, do ngành dệt may trong nước rất phát triển, chiếm phần đáng kể trong nhu cầu sợi cotton toàn cầu.
• Các nước Bangladesh, Ấn Độ, Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ cũng là những thị trường tiêu thụ lớn, do nhu cầu bông phục vụ ngành dệt may nội địa mở rộng.

Xu hướng thương mại cho thấy các nước châu Á đang tăng nhập khẩu bông từ các nguồn lớn như Mỹ, Brazil và Úc để đáp ứng nhu cầu dệt may.

3. Quy trình chế biến cotton

Sau khi thu hoạch, bông được đưa qua các bước cơ bản sau:

1. Tách hạt để lấy xơ bông.
2. Làm sạch xơ để loại bỏ bụi bẩn, tạp chất và xơ ngắn.
3. Chải sợi để xơ được thẳng và mềm.
4. Kéo sợi dài và cuộn thành lô hàng sợi cotton.
   → Quy trình này là nền tảng của mọi sản phẩm dệt may, từ sợi thô đến vải dệt.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến giá bông sợi

1. Cung và cầu

Cung: Sản lượng bông ảnh hưởng trực tiếp bởi mùa vụ và điều kiện khí hậu tại các nước sản xuất lớn như Ấn Độ, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Brazil và Pakistan.

Thiếu hụt sản lượng do hạn hán, mưa bất thường hoặc sâu bệnh khiến nguồn cung giảm sẽ đẩy giá bông tăng, và ngược lại.

Cầu: Nhu cầu từ ngành dệt may và may mặc là yếu tố chính chi phối giá.

Các thị trường lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và Liên minh châu Âu đóng vai trò quan trọng trong nhu cầu sợi cotton.

2. Tính thời vụ và thời tiết

• Giá bông thường có xu hướng tăng vào đầu vụ thu hoạch khi nguồn cung còn hạn chế, sau đó có thể giảm khi vụ mùa tiến triển và nguồn cung dồi dào hơn.
• Thời tiết bất lợi như hạn hán, lũ lụt hay sương giá có thể làm giảm sản lượng, gián tiếp đẩy giá bông lên cao.

3. Chi phí vận chuyển và tỷ giá

• Chi phí vận chuyển từ nơi sản xuất đến thị trường tiêu thụ ảnh hưởng đến giá cuối cùng.
• Giá bông giao dịch bằng USD nên biến động tỷ giá giữa USD và các đồng tiền khác cũng tác động đến chi phí nhập khẩu/ xuất khẩu.

4. Tồn kho và sản lượng dư thừa

• Tồn kho bông thế giới cũng là chỉ số quan trọng để dự báo giá. Tồn kho cao có thể tạo áp lực giảm giá, trong khi tồn kho thấp hỗ trợ giá bông tăng.

IV. Chu kỳ sản xuất và đầu tư

1. Chu kỳ mùa vụ sản xuất cotton

• Cây bông thường được gieo trồng vào đầu mùa xuân và thu hoạch vào cuối mùa hè – đầu mùa thu, tùy theo vùng khí hậu.
• Giai đoạn sinh trưởng: Sau khi gieo hạt, cây bông mất khoảng 4 – 5 tháng để phát triển từ mầm non đến khi bắt đầu ra hoa. Trong giai đoạn này, cây cần đủ nước, ánh sáng và dinh dưỡng để hình thành bộ lá khỏe mạnh.
• Giai đoạn ra hoa và kết trái: Khoảng 10 – 12 tuần sau nảy mầm, cây bắt đầu ra hoa. Quả bông hình thành và chín trong 1 – 2 tháng tiếp theo. Màu quả bông chuyển từ xanh sang nâu nhạt khi chín.
• Giai đoạn thu hoạch: Thu hoạch bông thường diễn ra từ tháng 9 đến tháng 12, khi quả bông đã mở và tơ bông trắng, mềm. Ở một số vùng, thu hoạch có thể kéo dài tới đầu năm sau để tận dụng vụ trồng muộn hoặc giống bông sinh trưởng lâu.

Dựa vào chu kỳ mùa vụ, nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định đầu tư một cách hợp lý và hiệu quả hơn.

2. Rủi ro khi đầu tư cotton

Đầu tư vào bông sợi có thể mang lại lợi nhuận cao nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro lớn do:

• Biến động giá theo mùa vụ và thời tiết.
• Rủi ro thanh khoản và chính sách thương mại (như thuế quan có thể ảnh hưởng tới giá tương lai).
• Tác động từ các sợi tổng hợp thay thế (polyester, nylon) cạnh tranh trên thị trường.

Tuy nhiên, bên cạnh rủi ro cao, đầu tư bông sợi cũng có thể mang lại lợi nhuận lớn cho nhà đầu tư. Dựa vào biên độ dao động, nhà đầu tư có thể tận dụng cơ hội mua vào khi giá thấp và bán ra khi giá cao để kiếm lợi nhuận. Do đó, nhà đầu tư cần quản trị vốn hiệu quả và tâm lý đầu tư ổn định khi tham gia đầu tư mặt hàng này. Đồng thời, đầu tư bông sẽ cực kỳ phù hợp với nhà đầu tư thích lướt sóng trong ngày.

Hy vọng những chia sẻ trên đây của Edu Trade về mặt hàng bông sợi đã cung cấp thêm cho bạn nhiều thông tin hữu ích. Nếu bạn đang quan tâm về sản phẩm này hoặc muốn tham gia vào thị trường đầu tư hàng hóa phái sinh thì hãy liên hệ ngay đến số Hotline: 0866.212.677 để được hỗ trợ tư vấn nhé!

Edu Trade – Thành viên hàng đầu của Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam.