I. Giới thiệu tổng quan về sản phẩm

1. Nguồn gốc

Đường là tên gọi chung cho các loại carbohydrate có vị ngọt, dễ hòa tan, được sử dụng nhiều trong thực phẩm.
Đường chủ yếu được sản xuất từ hai loại cây trồng chính:

• Cây Mía: Phát triển tốt ở vùng nhiệt đới, ấm áp, là nguồn nguyên liệu chính sản xuất đường trên toàn cầu.
• Củ cải đường: Phát triển ở vùng ôn đới, lạnh và ẩm ướt, thường được trồng ở Châu Âu, Nga và Bắc Mỹ.

2. Nơi trồng

• Nam bán cầu – Mía đường: Các nước sản xuất lớn gồm Brazil, Ấn Độ, Thái Lan, Colombia…. Thời tiết nắng nóng khắc nghiệt hoặc thiếu mưa dẫn đến hạn hán, giảm khối lượng mía. Tuy nhiên, nhiệt độ cao giúp tăng nồng độ sucrose, cải thiện chất lượng đường.
• Bắc bán cầu – Củ cải đường: Các vùng Nga, Châu Âu (Pháp, Đức, Ba Lan)… là trung tâm sản xuất củ cải đường lớn. Thời tiết bất lợi như lũ lụt, đóng băng hoặc tuyết rơi làm cây còi cọc, ảnh hưởng đến năng suất.

3. Nhiệt độ

• Cây Mía: Phát triển tốt ở 21–35°C (70–95°F). Nhiệt độ dưới 0°C có thể làm hư hại nghiêm trọng cây mía.
• Củ cải đường: Phát triển ở mùa đông ẩm, mùa hè ôn hòa, nhiệt độ lý tưởng 18–24°C, quá nóng (>30°C) có thể giảm chất lượng và năng suất.

4. Đất

• Cây Mía: Ưa đất thoát nước tốt, giàu dinh dưỡng. Quá nhiều nitơ làm cây phát triển thân lá nhưng giảm nồng độ đường.
• Củ cải đường: Ưa đất phì nhiêu, thoát nước tốt, pH từ 6–7, đất nặng hoặc quá chua dễ dẫn đến sâu bệnh và giảm năng suất.

5. Nước

• Cây Mía: Cần độ ẩm ổn định; quá ẩm hoặc úng kéo dài, đặc biệt giai đoạn mới trồng, sẽ ảnh hưởng đến sinh trưởng.
• Củ cải đường: Cần lượng mưa 60–65 cm/năm, quá ít hoặc quá nhiều đều làm giảm năng suất và chất lượng đường.

6. Ánh sáng

• Cây Mía: Cần ánh sáng đầy đủ, đặc biệt giai đoạn sinh trưởng thân và tích lũy đường.
• Củ cải đường: Cần ánh sáng vừa đủ, quá nóng hoặc bóng râm kéo dài có thể làm củ nhỏ và giảm sucrose.

II. Công dụng và lợi ích

Vị ngọt: Làm ngọt thực phẩm, đặc tính được sử dụng đầu tiên và quan trọng nhất.

Chức năng lên men: Đường là nguồn thức ăn chính cho nấm men và các vi sinh vật khác, giúp quá trình lên men diễn ra nhanh chóng. Nhờ đó, đường không chỉ làm bột bánh, bánh mì nở phồng mà còn góp phần tạo ra các sản phẩm truyền thống khác như rượu vang, bia và các loại đồ uống lên men khác.

Kết cấu: Đường đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cấu trúc và kết cấu thực phẩm. Nó tạo cảm giác giòn cho bánh quy, giúp ổn định cấu trúc của bánh trứng đường và mousse, đồng thời hỗ trợ kem duy trì độ mịn và độ bông tự nhiên.

Bảo quản: Đường giúp kéo dài thời hạn sử dụng thực phẩm bằng cách giảm lượng nước tự do, từ đó hạn chế sự phát triển của vi sinh vật như vi khuẩn, nấm mốc và nấm men, giúp thực phẩm không bị hư hỏng.

Màu sắc: Khi đun nóng, đường tương tác với protein trong thực phẩm (phản ứng Maillard), tạo ra màu vàng hấp dẫn cho các sản phẩm như bánh quy, bánh ngọt và các món nướng khác.

III. Gieo trồng và thu hoạch

Khu vực sản xuất giá đường theo mùa vụ

Giá có xu hướng TĂNG tạo đỉnh vào giai đoạn: Tháng 2 ( đầu năm ) – Đây cũng là giai đoạn gieo trồng.

Giá có xu hướng GIẢM tạo đáy vào giai đoạn: Tháng 9 – Đây cũng là giai đoạn thu hoạch.

Cung – Cầu toàn cầu

• Sản xuất chính: Brazil, Ấn Độ, Thái Lan, Trung Quốc, Hoa Kỳ. Brazil chiếm phần lớn xuất khẩu đường thô.
• Nhập khẩu lớn: Indonesia ( khoảng 5,3 triệu tấn), Trung Quốc ( khoảng 4,35 triệu tấn), Mỹ ( khoảng 3,48 triệu tấn), Ấn Độ (khoảng 3,36 triệu tấn). Các nước khác: Malaysia, Iran, Bangladesh.
• Cân bằng cung – cầu: Cung > cầu → giá giảm; ngược lại Cầu > cung → giá tăng.

Tồn kho: Giảm ⟶ giá tăng; Tăng ⟶ giá giảm. Tồn kho là chỉ báo quan trọng cho giá ICE.

Xu hướng: Nhu cầu nhập khẩu cao, nguồn cung dồi dào từ các nước sản xuất lớn giúp thị trường duy trì ổn định, nhưng tồn kho và cân bằng cung – cầu vẫn là yếu tố quyết định biến động giá.

IV. Chu kỳ giá đường và các nhân tố ảnh hưởng

Đường từ củ cải chủ yếu phục vụ thị trường nội địa, ít liên quan đến thị trường quốc tế, do đó phân tích giá ICE (Đường 11 Hoa Kỳ – ICE US – SBE) thường tập trung vào mía đường. Giá đường chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, từ cân bằng cung cầu, giá dầu, thời tiết, tỷ giá, đến lạm phát và hợp đồng tương lai.

1. Cân bằng cung – cầu

Nguyên tắc kinh tế cơ bản trong thị trường đường:

• Cung vượt cầu → Giá giảm.
• Cầu vượt cung → Giá tăng.
• Dự trữ thấp → Giá tăng, do lượng dự trữ ít, không đủ bù đắp gián đoạn nguồn cung.
• Dự trữ cao → Giá giảm, vì cung dư thừa so với nhu cầu.

Khác với dầu mỏ hay kim loại, các nhà máy mía đường không thể tạm dừng sản xuất để chờ giá tăng; đồng thời việc lưu trữ đường cũng có giới hạn. Do đó, bất kỳ sự cố nào trong quá trình thu hoạch, chế biến hoặc vận chuyển đều có thể tác động đáng kể đến giá.

2. Thị trường dầu thô và mối quan hệ với Ethanol

Đường và năng lượng liên kết chặt chẽ thông qua sản xuất Ethanol:

• Mía đường có thể chuyển đổi thành đường, ethanol hoặc điện sinh học.
• Khi giá dầu tăng, nhu cầu nhiên liệu thay thế (Ethanol) tăng → sản lượng đường giảm → giá đường tăng.
• Khi giá dầu giảm, sản lượng đường tăng → giá đường giảm.

Tỷ lệ phân bổ giữa đường và ethanol tại các nhà máy mía đường có thể thay đổi từ 50/50 đến 80% đường – 20% ethanol. Biến động này có thể làm tăng hoặc giảm khoảng 10 triệu tấn đường trên thị trường.

3. Thời tiết tại Brazil

Brazil là nhà sản xuất và xuất khẩu đường lớn nhất thế giới, do đó thời tiết tại Brazil là yếu tố quyết định:

• Hạn hán → Giảm năng suất mía → Giá đường tăng.
• Mưa nhiều → Chậm thu hoạch, hàm lượng đường thấp → Giá đường tăng.
• El Niño có thể ảnh hưởng nguồn nước, tác động đến sản lượng mía ở Brazil và Ấn Độ. (Bão nhiệt đới trên biển –  sự ấm lên bất thường của nước biển ở vùng Thái Bình Dương xích đạo phía đông).

Thời tiết khắc nghiệt làm chậm thu hoạch hoặc giảm hàm lượng đường trên mỗi tấn mía (ATR), từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung và giá cả.

4. Tỷ giá đồng Real Brazil (BRL/USD)

Chi phí sản xuất đường tại Brazil tính bằng Real, trong khi hợp đồng tương lai đường tính bằng USD:

• Real tăng → Chi phí nội địa cao → Xuất khẩu giảm → Giá đường tính USD tăng.
• Real giảm → Xuất khẩu tăng → Giá đường tính USD giảm.

Sự biến động của đồng Real tác động trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của xuất khẩu đường Brazil.

5. Lạm phát và hợp đồng tương lai

Hợp đồng tương lai đường được xem là công cụ phòng ngừa rủi ro lạm phát:

• Lạm phát tăng → Giá hợp đồng tương lai đường tăng.
• Lạm phát giảm → Giá hợp đồng tương lai đường giảm.

Mặc dù không có mối quan hệ một đổi một, nhưng hợp đồng đường vẫn phản ánh kỳ vọng về lạm phát trên thị trường.

6. Các báo cáo quan trọng

UNICA: Hiệp hội công nghiệp mía đường Brazil, đại diện các nhà sản xuất đường, ethanol và điện sinh học tại khu vực Trung Nam Brazil. Báo cáo của UNICA có ảnh hưởng mạnh đến giá đường.

Tổ chức Đường quốc tế ISO (International Sugar Organization) có trụ sở tại London, Vương quốc Anh và được thành lập theo “International Sugar Agreement” nhằm trao đổi thông tin, thống kê thị trường đường toàn cầu và thúc đẩy hợp tác thương mại đường, không trực tiếp điều tiết giá cả hay hạn ngạch. Hiện ISO có khoảng 85 quốc gia thành viên:

• 85% sản lượng đường thế giới.
• 64% lượng đường tiêu thụ thế giới.
• 37% nhập khẩu thế giới.
• 93% xuất khẩu thế giới.

Tuy nhiên báo cáo ISO là báo cáo trả phí, Edu Trade sẽ thường xuyên cung cấp thông tin sớm nhất các nhận định của tổ chức này .
Theo số liệu thống kê năm 2024  của“isosugar.org “ EDT cập nhật 17/12/2025

7. Tóm tắt mối liên hệ chính